Варис болагъанланы баяны

Оьлюню къалгъан малында чыгъармай къалгъан закат йимик, борч учун югге салынгъан гьайван йимик бир зат бар буса, аввал аны тюз этер. Сонг оьлюмню гёммеге харж этер. Сонг къалгъаның уьч пай гьысап этип, бир пайындан васиятын тюз этер. Къалгъан эки пайы — варисленикидир.

Варис болагъанлар (эргишилерден) ондур:

Аввалгъынчысы — оьлюню уланы.

Экинчиси — уланыны уланы. Нечакъы тёмен багъып гетсе де ярай. Масала, уланыны уланыны уланыны уланы йимик. Амма арада къатунгиши болмай, янгыз эргишилер булан тагъылмакъ шарт. Масала, уланыны уланыны къызыны уланы — варис тюгюл.

Уьчюнчюсю — атасы.

Дёртюнчюсю — уллу атасы. Нечакъы оьрдеги ата болса да ярай. Масала, атасыны атасыны атасы йимик. Амма оьзюню де, оьлюню де арасында къатунгиши болмажакъ шарт. Масала, уланыны уланыны къызыны уланы — варис тюгюл.

Бешинчиси — ата бир, яда ата да ана да бир къардашы.

Алтынчысы — ата бир, яда ата да ана да бир къардашыны уланы. Нечакъы тёмен багъып гетсе де ярай. Масала, шолай къардашыны уланыны уланы йимик. Янгыз ана бир къардашыны уланы буса — ол варис болмай.

Еттинчиси — атасыны ата бир, яда ата да ана да бир къардашы. Уллу аталарындан бирини къардашы болса да ярай. Атасыны янгыз ана бир къардашыны уланы буса — ол варис болмай.

Сегизинчиси — атасыны шол эсгерилген къардашыны уланы. Нечакъы тёмен багъып тагьылып гетсе де ярай.

Тогъузунчусу — оьлген къатунну эри.

Онунчусу — къулну азат этген гиши. Яда шол гишини уланы йимик бир эркек тухуну.

Къатунгишилерден варис болагъанлар эттидир. Аввалгъынчысы — къызы.

Экинчиси — уланыны къызы. Нечакъы тёмен багъып гетсе де ярай. Масала, уланыны уланыны уланыны къызы йимик. Амма арада къатунгиши болмагъа ярамай. Масала, уланыны къызыны уланыны къызы — варис тюгюл.

Уьчюнчюсю — анасы.

Дёртюнчюсю — уллу анасы. Нечакъы оьрдеги анасы болса да ярай. Анасыны анасыны анасы йимик. Ата ягъындан болса да башгъа тюгюл. Масала, атасыны анасы йимик. Амма гьар гьалда обзюню де, оьлюню де арасында — оьлюден гьайры эки къатынгишини арасына тюшген эргиши болмажакъ шарт. Масала, атасыны анасы — варис тюгюл. Атасыны анасыны атасыны анасы да — варис тюгюл.

Бешинчиси — ата бир, яда ана бир, яда экиси де бир къызардашы.

Алтынчысы — оьлюню къатуну.

Еттинчиси — къулну азат этген къатунгиши.

Танбигь. Тухумну ичиндеги бу эсгерилген варислерден оьзге къардашлагъа — завул-аргьам деп айтыладыр.