Ичделик
Latin Ночь День
  • ТАТАРСКАЯ ГРАММАТИКА КАВКАЗСКОГО НАРЕЧИЯ
    • ПРЕДИСЛОВИЕ
    • ИЗЪЯСНЕНИЕ
    • ВВЕДЕНИЕ
      • ТАТАРСКАЯ ГРАММАТИКА
  • ЧАСТЬ ПЕРВАЯ. ПРАВОПИСАНИЕ.
    • Глава первая. О буквах вообще.
    • Глава вторая. Как пишутся буквы всвязи.
    • Глава третья. Произношение букв.
    • Глава четвертая. Гласные буквы и знаки, управляющие произношением.
      • Пример чтения Кавказского наречия.
      • Пример чтения Адербиджанского наречия.
  • ЧАСТЬ ВТОРАЯ. СЛОВОПРОИЗВЕДЕНИЕ.
    • Глава первая. Существительное.
      • ОБРАЗЦЫ СКЛОНЕНИЯ.
        • A.
        • B.
        • C.
        • D.
        • E.
    • Глава вторая. Прилагательное.
    • Глава третья. Местоимение.
      • Примеры сокращенных Притяжательных.
      • ОБРАЗЦЫ СКЛОНЕНИЯ МЕСТОИМЕНИЙ.
        • а) Личныя.
        • b) Притяжательныя.
        • c) Относительныя местоимения не склоняются.
        • d) Указательныя.
    • Глава четвертая. Глагол.
      • ПРИМЕР ПРОИЗВОДСТВА ЗАЛОГОВ.
      • СПРЯЖЕНИЕ.
      • НАРАШЕНИЕ ПОЛОЖИТЕЛЬНАГО ВСПОМОГАТЕЛЬНАГО ГЛАГОЛА.
      • НАРАШЕНИЕ ОТРИЦАТЕЛЬНАГО ВСПОМОГАТЕЛЬНАГО.
      • СПРЯЖЕНИЕ САМОСТОЯТЕЛЬНАГО ПОЛОЖИТЕЛЬНАГО ГЛАГОЛА بولمغه *Булмага* БЫТЬ.
      • СПРЯЖЕНИЕ САМОСТОЯТЕЛЬНАГО ОТРИЦАТЕЛЬНАГО ГЛАГОЛА بولمسقه *булмаска* НЕ БЫТЬ.
      • СПРЯЖЕНИЕ ПЕРВООБРАЗНАГО ДЕЙСТВИТЕЛЬНАГО ГЛАГОЛА سویلمکه *сюйлемее* ГОВОРИТЬ.
      • СПРЯЖЕНИЕ ОТРИЦАТЕЛЬНАГО ДЕЙСТВИТЕЛЬНАГО ГЛАГОЛА سویلمسکه *сюйлемеске* НЕ ГОВОРИТЬ.
      • СПРЯЖЕНИЕ ТРАНЗИТИВНАГО ПОЛОЖИТЕЛЬНАГО ГЛАГОЛА سویلتمکه *сюйлетмее* ЗАСТАВИТЬ ГОВОРИТЬ.
      • СПРЯЖЕНИЕ ТРАНЗИТИВНАГО ОТРИЦАТЕЛЬНАГО ГЛАГОЛА سویلتمسکه *сюйлетмеске* НЕ ЗАСТАВЛЯТЬ ГОВОРИТЬ.
      • СПРЯЖЕНИЕ СТРАДАТЕЛЬНАГО ПОЛОЖИТЕЛЬНАГО ГЛАГОЛА یازلمغه *язылмага* БЫТЬ ПИСАНУ.
      • СПРЯЖЕНИЕ СТРАДАТЕЛЬНАГО ОТРИЦАТЕЛЬНАГО ГЛАГОЛА یازلمسقه *язылмаска* НЕ БЫТЬ ПИСАНУ.
      • СПРЯЖЕНИЕ ВОЗВРАТНАГО ПОЛОЖИТЕЛЬНАГО ГЛАГОЛА النمغه *алынмага* БРАТЬСЯ.
      • СПРЯЖЕНИЕ ВОЗВРАТНАГО ОТРИЦАТЕЛЬНАГО ГЛАГОЛА النمسقه *алынмаска* НЕ БРАТЬСЯ.
      • СПРЯЖЕНИЕ ВЗАИМНАГО ПОЛОЖИТЕЛЬНАГО ГЛАГОЛА سویلشمکه *сюйлешмее* ПЕРЕГОВАРИВАТЬСЯ.
      • СПРЯЖЕНИЕ ВЗАИМНАГО ОТРИЦАТЕЛЬНАГО ГЛАГОЛА سویلشمسکه *сюйлешмеске* НЕ ПЕРЕГОВАРИВАТЬСЯ.
      • СПРЯЖЕНИЕ ВЗАИМНАГО ТРАНЗИТИВНАГО ПОЛОЖИТЕЛЬНАГО ГЛАГОЛА سویلشترمکه *сюйлештырмее* ЗАСТАВИТЬ ПЕРЕГОВАРИВАТЬСЯ.
      • СПРЯЖЕНИЕ ВЗАИМНАГО ТРАНЗИТИВНАГО ОТРИЦАТЕЛЬНАГО ГЛАГОЛА سویلشترمسکه *сюйлештырмеске* НЕ ЗАСТАВЛЯТЬ ПЕРЕГОВАРИВАТЬСЯ.
      • СПРЯЖЕНИЕ СРЕДНАГО ПОЛОЖИТЕЛЬНАГО ГЛАГОЛА یاتمغه *ятмага* ЛЕЖАТЬ.
      • СПРЯЖЕНИЕ СРЕДНАГО ОТРИЦАТЕЛЬНАГО ГЛАГОЛА یاتمسقه *ятмаска* НЕ ЛЕЖАТЬ.
      • СПРЯЖЕНИЕ СРЕДНАГО ТРАНЗИТИВНАГО ПОЛОЖИТЕЛЬНАГО ГЛАГОЛА یاتدرمغه *яттырмага* ЗАСТАВЛЯТЬ ЛОЖИТЬСЯ, ЛЕЖАТЬ.
      • СПРЯЖЕНИЕ СРЕДНАГО ТРАНЗИТИВНАГО ОТРИЦАТЕЛЬНАГО ГЛАГОЛА یاتدرمسقه *яттырмаска* НЕ ЗАСТАВЛЯТЬ ЛОЖИТЬСЯ.
    • ГЛАВА ПЯТАЯ.
      • Наречие.
    • ГЛАВА ШЕСТАЯ.
      • Послеположение.
    • ГЛАВА СЕДЬМАЯ.
      • Союз.
    • ГЛАВА ОСЬМАЯ.
      • Междуметие.
    • ПРИБАВЛЕНИЕ К ПЕРВОЙ ЧАСТИ ГРАММАТИКИ.
      • Производство слов
  • ЧАСТЬ ТРЕТЬЯ.
    • СЛОВОСОЧИНЕНИЕ.
    • ГЛАВА ПЕРВАЯ.
      • Согласование слов.
    • ГЛАВА ВТОРАЯ.
      • Управление слов.
    • ГЛАВА ТРЕТЬЯ.
      • Размещение слов.
    • ПРИБАВЛЕНИЕ К ТРЕТЬЕЙ ЧАСТИ ГРАММАТИКИ.
    • ОПЕЧАТКИ.

СПРЯЖЕНИЕ СРЕДНАГО ОТРИЦАТЕЛЬНАГО ГЛАГОЛА یاتمسقه *ятмаска* НЕ ЛЕЖАТЬ.

Изъявительное наклонение.

Настоящее. یاتمایمن ятмáйман не лежу.

Прош. Опр. یاتمدم ятмадым не лег.

Прош. Неопр. یاتمغانمن ятмаганман, یاتغان یوقمن ятгáнъ ёкман не ложился.

Давнопр. یاتمغان ایدم ятмагана идым, یاتغان یوغیدم ятгáна ёгыдым и нечаянное یاتمغان ایکانمن


— Стр. 105 —

ятмаганъ икенмен, یاتغان یوغیکانمن ятгáнъ ёгыкенмен не ложился.

Будущее. یاتمازمن ятмазман, в разговоре یاتمن ятман, یاتمجقمن ятмаджакман, нечаянное یاتمجق ایکانمن ятмаджакъ икенмен не буду ложиться, не лягу.

Пов. нак. یاتما ятма не ложись, не лежи.

Соиз. накл. یاتمایم ятмаим пожалуй, не буду ложиться.

Условное наклонение.

Настоящее. یاتمای بولسا ятмай булса если не лежит.

Прошедшее. یاتمغان بولسا ятмагáнъ булса если не ложился.

Будущее. یاتمسا ятмасá если не ляжет, یاتمجق بولسا ятмаджакъ булса если не будет ложиться.

Желательное наклонение.

Настояще-будущее. یاتمغای ایدم ятмагáй идьм ах, как бы я не ложился (теперь).

Прошедшее. یاتمغان بولغای ایدم ятмагáнъ булгáй идым как бы я не ложился.

Будущее. یاتمجق بولغای ایدم ятмаджакъ булгáй идым хотелось бы мне не ложиться.

Причастие.

Настоящее. یاتمایغان ятмáйган не лежащий.

Прошедшее. یاتمغان ятмагáн не лежавший.

Будущее. یاتماز ятмаз, یاتمجق ятмаджак который не будет ложиться.


— Стр. 106 —

Деепричастие.

Настоящее. یاتمایغانده ятмáйганда во время не лежания.

Прошедшее. یاتمغانده ятмаганда когда не лежал, یاتمغان صونکره تا ятмагáнъ сонграта после не лежания.

Будущее. یاتمغنچه ятмагынча пока не ляжет и یاتمای ятмай не лежа, не лежав.


Алдагъы бёлюкгеСонггъу бёлюкге