Ичделик
Latin Ночь День
  • ТАТАРСКАЯ ГРАММАТИКА КАВКАЗСКОГО НАРЕЧИЯ
    • ПРЕДИСЛОВИЕ
    • ИЗЪЯСНЕНИЕ
    • ВВЕДЕНИЕ
      • ТАТАРСКАЯ ГРАММАТИКА
  • ЧАСТЬ ПЕРВАЯ. ПРАВОПИСАНИЕ.
    • Глава первая. О буквах вообще.
    • Глава вторая. Как пишутся буквы всвязи.
    • Глава третья. Произношение букв.
    • Глава четвертая. Гласные буквы и знаки, управляющие произношением.
      • Пример чтения Кавказского наречия.
      • Пример чтения Адербиджанского наречия.
  • ЧАСТЬ ВТОРАЯ. СЛОВОПРОИЗВЕДЕНИЕ.
    • Глава первая. Существительное.
      • ОБРАЗЦЫ СКЛОНЕНИЯ.
        • A.
        • B.
        • C.
        • D.
        • E.
    • Глава вторая. Прилагательное.
    • Глава третья. Местоимение.
      • Примеры сокращенных Притяжательных.
      • ОБРАЗЦЫ СКЛОНЕНИЯ МЕСТОИМЕНИЙ.
        • а) Личныя.
        • b) Притяжательныя.
        • c) Относительныя местоимения не склоняются.
        • d) Указательныя.
    • Глава четвертая. Глагол.
      • ПРИМЕР ПРОИЗВОДСТВА ЗАЛОГОВ.
      • СПРЯЖЕНИЕ.
      • НАРАШЕНИЕ ПОЛОЖИТЕЛЬНАГО ВСПОМОГАТЕЛЬНАГО ГЛАГОЛА.
      • НАРАШЕНИЕ ОТРИЦАТЕЛЬНАГО ВСПОМОГАТЕЛЬНАГО.
      • СПРЯЖЕНИЕ САМОСТОЯТЕЛЬНАГО ПОЛОЖИТЕЛЬНАГО ГЛАГОЛА بولمغه *Булмага* БЫТЬ.
      • СПРЯЖЕНИЕ САМОСТОЯТЕЛЬНАГО ОТРИЦАТЕЛЬНАГО ГЛАГОЛА بولمسقه *булмаска* НЕ БЫТЬ.
      • СПРЯЖЕНИЕ ПЕРВООБРАЗНАГО ДЕЙСТВИТЕЛЬНАГО ГЛАГОЛА سویلمکه *сюйлемее* ГОВОРИТЬ.
      • СПРЯЖЕНИЕ ОТРИЦАТЕЛЬНАГО ДЕЙСТВИТЕЛЬНАГО ГЛАГОЛА سویلمسکه *сюйлемеске* НЕ ГОВОРИТЬ.
      • СПРЯЖЕНИЕ ТРАНЗИТИВНАГО ПОЛОЖИТЕЛЬНАГО ГЛАГОЛА سویلتمکه *сюйлетмее* ЗАСТАВИТЬ ГОВОРИТЬ.
      • СПРЯЖЕНИЕ ТРАНЗИТИВНАГО ОТРИЦАТЕЛЬНАГО ГЛАГОЛА سویلتمسکه *сюйлетмеске* НЕ ЗАСТАВЛЯТЬ ГОВОРИТЬ.
      • СПРЯЖЕНИЕ СТРАДАТЕЛЬНАГО ПОЛОЖИТЕЛЬНАГО ГЛАГОЛА یازلمغه *язылмага* БЫТЬ ПИСАНУ.
      • СПРЯЖЕНИЕ СТРАДАТЕЛЬНАГО ОТРИЦАТЕЛЬНАГО ГЛАГОЛА یازلمسقه *язылмаска* НЕ БЫТЬ ПИСАНУ.
      • СПРЯЖЕНИЕ ВОЗВРАТНАГО ПОЛОЖИТЕЛЬНАГО ГЛАГОЛА النمغه *алынмага* БРАТЬСЯ.
      • СПРЯЖЕНИЕ ВОЗВРАТНАГО ОТРИЦАТЕЛЬНАГО ГЛАГОЛА النمسقه *алынмаска* НЕ БРАТЬСЯ.
      • СПРЯЖЕНИЕ ВЗАИМНАГО ПОЛОЖИТЕЛЬНАГО ГЛАГОЛА سویلشمکه *сюйлешмее* ПЕРЕГОВАРИВАТЬСЯ.
      • СПРЯЖЕНИЕ ВЗАИМНАГО ОТРИЦАТЕЛЬНАГО ГЛАГОЛА سویلشمسکه *сюйлешмеске* НЕ ПЕРЕГОВАРИВАТЬСЯ.
      • СПРЯЖЕНИЕ ВЗАИМНАГО ТРАНЗИТИВНАГО ПОЛОЖИТЕЛЬНАГО ГЛАГОЛА سویلشترمکه *сюйлештырмее* ЗАСТАВИТЬ ПЕРЕГОВАРИВАТЬСЯ.
      • СПРЯЖЕНИЕ ВЗАИМНАГО ТРАНЗИТИВНАГО ОТРИЦАТЕЛЬНАГО ГЛАГОЛА سویلشترمسکه *сюйлештырмеске* НЕ ЗАСТАВЛЯТЬ ПЕРЕГОВАРИВАТЬСЯ.
      • СПРЯЖЕНИЕ СРЕДНАГО ПОЛОЖИТЕЛЬНАГО ГЛАГОЛА یاتمغه *ятмага* ЛЕЖАТЬ.
      • СПРЯЖЕНИЕ СРЕДНАГО ОТРИЦАТЕЛЬНАГО ГЛАГОЛА یاتمسقه *ятмаска* НЕ ЛЕЖАТЬ.
      • СПРЯЖЕНИЕ СРЕДНАГО ТРАНЗИТИВНАГО ПОЛОЖИТЕЛЬНАГО ГЛАГОЛА یاتدرمغه *яттырмага* ЗАСТАВЛЯТЬ ЛОЖИТЬСЯ, ЛЕЖАТЬ.
      • СПРЯЖЕНИЕ СРЕДНАГО ТРАНЗИТИВНАГО ОТРИЦАТЕЛЬНАГО ГЛАГОЛА یاتدرمسقه *яттырмаска* НЕ ЗАСТАВЛЯТЬ ЛОЖИТЬСЯ.
    • ГЛАВА ПЯТАЯ.
      • Наречие.
    • ГЛАВА ШЕСТАЯ.
      • Послеположение.
    • ГЛАВА СЕДЬМАЯ.
      • Союз.
    • ГЛАВА ОСЬМАЯ.
      • Междуметие.
    • ПРИБАВЛЕНИЕ К ПЕРВОЙ ЧАСТИ ГРАММАТИКИ.
      • Производство слов
  • ЧАСТЬ ТРЕТЬЯ.
    • СЛОВОСОЧИНЕНИЕ.
    • ГЛАВА ПЕРВАЯ.
      • Согласование слов.
    • ГЛАВА ВТОРАЯ.
      • Управление слов.
    • ГЛАВА ТРЕТЬЯ.
      • Размещение слов.
    • ПРИБАВЛЕНИЕ К ТРЕТЬЕЙ ЧАСТИ ГРАММАТИКИ.
    • ОПЕЧАТКИ.

СПРЯЖЕНИЕ СРЕДНАГО ТРАНЗИТИВНАГО ПОЛОЖИТЕЛЬНАГО ГЛАГОЛА یاتدرمغه *яттырмага* ЗАСТАВЛЯТЬ ЛОЖИТЬСЯ, ЛЕЖАТЬ.

Изъявительное наклонение.

Настоящее. یاتدرامن яттыраман заставляю ложиться.

Пр. Опр. یاتدردم яттырдым заставил ложиться.

Пр. Неопр. یاتدرغانمن яттыргíнман заставлял ложиться.

Давнопр. یاتدرغان ایدم яттыргáнъ идым и нечаянное یاتدرغان ایکانمن яттыргáнъ икенмен заставлял ложиться.

Будущее. یاتدررمن яттырырман, یاتدراجقمن яттыраджакман и нечаянное یاتدراجق ایکانمن яттыраджакъ икéнмен заставлю ложиться.

Пов. нак. یاتدر яттыр заставь ложиться.

Соиз. нак. یاتدرایم яттыраим пожалуй заставлю лечь.

Условное наклонение.

Настоящее. یاتدرا بولسام яттыра булсам если заставляю ложиться.


— Стр. 107 —

Прошедшее. یاتدرغان بولسام яттыргáнъ булсам если заставлял ложиться.

Будущее. یاتدرسام яттырсам, یاتدراجق بولسام яттыраджакъ булсам если заставлю ложиться.

Желательное наклонение.

Настояще-будущее. یاتدرغای ایدم яттыргáй идым ах, как бы я заставлял ложиться (теперь).

Прошедшее. یاتدرغان بولغای ایدم яттыргáнъ булгáй идым как бы я заставлял ложиться.

Будущее. یاتدراجق بولغای ایدم яттыраджакъ булгáй идым хотелось бы мне заставить ложиться.

Причастие.

Настоящее. یاتدراغان яттырáган заставляющий ложиться.

Прошедшее. یاتدرغان яттыргáн заставлявший ложиться.

Будущее. یاتدراجق яттыраджак который заставит ложиться.

Деепричастие.

Настоящее. یاتدراغان وقتده яттырагáнъ вакта во время заставляния ложиться.

Прошедшее. یاتدرغان وقتده яттыргáнъ вакта когда заставлял ложиться, یاتدرغان صونك яттыргáнъ сонг после заставляния ложиться.

Будущее. یاتدرغنچه яттырынча пока заставит ложиться и یاتدریب яттырыб заставляя, или заставив ложиться.


— Стр. 108 —

Алдагъы бёлюкгеСонггъу бёлюкге