Уьчюнчю сагьна

(Фра Лоренцону кельясы (гьужрасы). Фра Лоренцо ва Ромео геле.)

Лоренцо.

Гел, Ромео, гел, вай, насипсиз улан!
Талайсызлыкъ сююп сагъа ябушгъан.
Балагь сагъа, гелешинген уланым!…

Ромео. Атам! Не хабар? Князь не ойлаша? Дагъы да мени башыма не балагь этме сюе?

Лоренцо.

Бек ювукъ болгъансан чы
Шо балагьланы жамияты булан…

Князны гьукмусун мен гелтиргенмен.

Ромео. Ахыр, оьлюм дивандан енгилми?

Лоренцо.

Оьзюню оьр рагьмусу булан авзу,
Оьлюм бермей сагъа, — сюргюн жазасы.

Ромео.

Сюргюн! О! Къызгъан мени! Сен айт магъа;
Жаза — оьлюм деп! Къуваланыв сюргюн
Оьлюмден къоркъунч! Ёкъ, айтма сюргюн — деп.

Лоренцо.

Янгыз Веронадан сюргюнленесен,
Сен чыда. Аллагьны дюньясы эркин.

Ромео.

Веронадан тышда магъа гьеч дюнья ёкъ!
Башгъа ерде магъа жагьаннем азап!
Къуваланмакъ — магъа оьлюп къалмакъдыр.
Къуваланмакъ — деп айтып сен оьлюмге,
Алтын балта булан башым гесесен,
Гесмеге селпингенде де кюлейсен!

Лоренцо.

О! оьлюм гюнагь! Писирёвсюзлюк!
Бизин закон булан сагъа тийишли
Оьлюм! Рагьмулу князь сени янынг
Болмакъ булан бузду бизин законну.
Къара оьлюмню орнуна къувмакъ гесди:
Уллу рагьму шо: сен буса билмейсен,
Сагъа этген яхшылыкъны гёрмейсен!

Ромео.

Ёкъ, рагьму тюгюл шо — азап. Ярыкъ гюн
Магъа Жульеттам къайда болса — шонда!
Шонда ит-мишикге де, чычгъангъа да
Нечакъы эсгик гьайванлар болса да,
Женнет, шолар да шонда леззетлене…
Тек Ромео. Болмай! О, жибинни де
Яшаву меникинден эсе артыкъ
Абурлу ва насипли! Я, шо сама
Жульеттаны акъ къолуна ишыла,
Эрнилерин татывлап насип ала.
Уят ташалыгъында бир-бирине
Тийгенде къызагъан эрнилерин
Татывламакъ насип жибинде де бар:
Мен буса герекмен къачмагъа шондан…
Сонг сен айтма боласан — къуваланмакъ
Оьлюм тюгюл — деп? Я, сенде ёкъму эди

Башгъа мени оьлтюреген бир савут
Бирден мени оьлтюрердей бир агъу?
Ёкъ, сен сюйдюнг «къуваламакъ»
Сёз булан савутсуз мени оьлтюрме!
Къуваландым, падре! О, жагьаннемге
Гьукму этип от янывгъа тизгенлер
Къыжырай туруп шу сёзню зигерлерин
Сен, Аллагьны къуллукъчусу, ругьани
Гюнагьлыкъны докътуру ва къурдашым,
Нечик сёз булан юрегим ярдынг?

Лоренцо. Гьакъылсыз жагьил! Къой сёзюмню айтайым?

Ромео. Къуваланмакъны дагъы да сёйлерсен?

Лоренцо.

Шо сёзге къаршы бир савут берейим:
Къайгъысыз шатлыкъны бальзамында сен изле
Сююнчню. Сонг къувмакъда да табарсан
Азаплангъан юрегинге маслагьат.

Ромео.

Дагъы да? Жагьаннемге бармагъа!
Сюйгеним чи Жульеттам да яратмас!
Шагьарны да бир ерден бирерге элтмес!
Болса ол не этме тарыкъ? Негер герек?
Ёкъ, сен магъа шону дагъы сёйлеме!

Лоренцо. Огь, гёремен, — шайтанлар сангырав.

Ромео. Гьукматны алимлери де сокъур чу.

Лоренцо. Гьы, биз бу ишни саламат ойлайыкъ.

Ромео.

Юрек булан англамайгъан бир зат да,
Нечик гьукму чыгъармагъа боласан?
Мендей сен жагьил бусанг, мени йимик
Жульеттаны оьтесиз сюе бусанг,
Тибалтны да оьлтюрюп мени йимик
Къуваланып сюргюнге гете бусанг,
Шо заманда болур эдинг сёйлеме,
Башынгны тюклерин юлкъуп жинленме,
Мендей алдын къабурунга ер оьлчеп,
Шонда ятып авнап насгъа бёленме.

Лоренцо. Эшикни къагъалар! Яшын, Ромео!

(Эшик къагъыла.)

Ромео.

Ёкъ! Кюстюнювюмню пусунда болгъан,
Тек булутлар яшырыр бугъай мени

Адамлардан… Амма мен чи яшынман!

(Къагъыв.)

Лоренцо.

Эшитемисен, нечик къагъа! Гет, Ромео!
Тутар чы сени!

(Эшикге.) Токътагъыз!

(Ромеогъа.) Тайсана, гир ишлейген уьюме.

(Эшикге.) Буссагьат!

(Ромеогъа.) Бар!

О, Аллагь! Не гьакъылсызлыкъ!
Кимдир онда? Къайдан? Сиз не сюесиз?

Дигиза (эшикни артындан).

Гирме къоюгъуз гьали!
Сонг билерсиз!
Мени синьора Жульетта йиберген!

Лоренцо (ача). Агьа! Болса, хошгелдигиз! Гиригиз!

(Дигиза гире.)

Дигиза. О, мени шайых атам! Шайых атам! Къайда синьорамны эри, Ромео?

Лоренцо. Гьона ерде… Эсирген гёзьяш ичип.

Дигиза. Болса бу да чы лап синьорам йимик! Лап шулай!

Лоренцо. О, талайсыз ошашлыкъ! Тек йылавуч гёрюнюш!

Дигиза.

Шо да шу кюйде
Йылай ятгъан гьынкъгъа тюшюп жабарда!
Гьы, туругъуз — тур эргиши бусагъыз!…
Жульеттаны аты булан айтаман…
Бу не агь-огьгъа сиз мунда тюшгенсиз?

Ромео. Эмчек ана!

Дигиза. Синьор, синьор! Барыбыз да оьлюрбюз!

Ромео.

Жульеттаны сёйлей эдинг? Нечикдир?
О, ол гьали, амал ёкъ, мен билемен, —
Бизин биринчи сююнч гюлюбюзге
Оьзюню азиз къардаш къанын тёкген
Мени оьчлю душман гёре. Ол къайда?
Нечикдир? Сыр иштагьыбызгъа не дей
Жандай сюйген шо яшыртгъын къатыным?

Дигиза. Агь, нечик болсун, синьор! Къуру йылай!

Бир ятывуна ташлана, бир тура,
Бир Тибалтгъа къычыра, бир де сагъа, —
Сонг ятывгъа бёттёмен тюшюп бозлай!

Ромео.

Мени атым ажжал оьлюм гюллесидей
Шону юрегин яргъан чы… О, налат
Сагъа, къолум! Нечик оьлтюрме болдунг
Шону азиз къардашын… О, айт магъа,
Айт, падре! Сен мени бир де къызгъанма,
Эсгик къаркъарамны къайсы санында
Шу Ромео мени атым яшынгъан?
О, айт магъа! Шону нас уясындан
Чыгъарайым къылычым булан ярып!

(Къылычын сувуруп оьзюне урмагъа уруна.)

Лоренцо.

Умусынгъан[^417-1] къолунгну гётерме! Къой!
Сен эргишимисен? Гёрмеге дюрсен,
Гёзьяшларынг булан, — къатынгишисен!
Йыртгъычгъа лайыкъ бу вагьши пикиринг.
О, эргиши сыпатлы къатынгиши!
Ёкъ, эки де сыпатдагъы бир йыртгъыч!
Мени гьайран этдинг! Шу бизин сыйлы
Монах орденибизден[^417-2] ант этемен!
Мени эсиме геле эди сен къатты деп,
Бош хасиятда тюгюл эргиши деп!
Оьлтюрюп Тибалтны энни оьзюнг де
Оьлме сюесен, оьзюнг булан бирге
Янгыз сени булан тыныш алагъан
Къатынынгны да къабургъа тартасан!
Оьзюнгню чю сен налатгъа бересен.
Яшавну, кёкню ва ерни сёгесен!
Я, шо яшав, кёк ва ер чи биригир
Сени анадан тувдургъанлар: сен буса
Шоланы инкар этесен! Тьфу! Хорлукъ!
Хорлай сюювюнгню, гёзлерингни,
Гьакъылынгны! Асламчы хайырчыдай
Елейсен байлыкъ аламатларынгны, —

[^417-1]: Умусынгъан — хатар чыкъгъан.

[^417-2]: Монах орденибизден — монах жамиятындан.

Оьзюнге де ёкъ пайдасы, халкъгъа да.
Эргишилик жан ёкъ сени союнгда,
Арив келпет — бош балавуз боюнгда:
Антынг булан сююмюнг, — сюйгенинге
Оьлюм береген эсгик хыянатлыкъ.
Аривлюкню, сююмню безендирген
Гьакъылынг да шолагъа сокъур башчы,
Гьайсыз солдатны дым тюбек отудай
Ол яллатды сени къапуллугъунгдан,
Сени оьлтюрмеге — сакъламагъа тюгюл.
Гьы, тур адам! Оьзю учун сен оьлеген
Жульеттанг чы сав-саламат! Сен сююн:
Тибалт болур эди сени оьлтюрюп…
Насип болду — оьлтюрдюнг! Башгъалагъа
Оьлюм жаза береген бу закон да
Авду сагъа: оьлтюрмей, сюргюн гесди.
Бу насип чи! Алгъыш уьстюнгде къалкъа
Талигь сагъа бир де гёз узмей къарай.
Сен буса, ёнкю чирелген къызъяшдай,
Чююресен эрнилеринг насипге!
Къара чы сен! Сагъа яман болажакъ!
Бар чы тез оьз къатынынгны янына!
Бар да шону илиякълы сюйгюле:
Тек унутма — алышгъынча къаравул;
Янындан чагъында тайып гетмеге!
Болмаса Мантуягъа сав гетмессен…
Мантуяда сен, — бир онгайлыкъ табып,
Эр-къатын болгъаныгъызны билдирип,
Княздан да сенден гечмекни тилеп,
Сени мунда чакъыргъынча турарсан.
Шо заманда болурсан лап насипли.
Гьы, чыкъ, дигиза, алгъа! Барыгъыз
Синьорагъа салам. Айт, — ол халкъын тез
Ятдырсын… Олар гьали бек къайгъырып
Къавшалгъандыр, тез юхларлар. Ромео —
Гелир артынг булан!

Дигиза. Вай, Аллагь, Тенгирим!

Шулай гьакъыллы сёзлеге, тайышмай,
Тынглар эдим узагъында гечени.
Герти айталар: илму охумакъ — ярыкъ,
Охумамакъ — къарангылыкъ… Гьы, синьор
Гележегинг айтайым синьорагъа.

Ромео.

Айт!… Жан досума дагъы да менден айт:
Унутмасын магъа бек урушмагъа.

Дигиза.

Муна, мессир, бриллиант къашлы юзюк
Сагъа савгъат бере мени синьорам,

(Гете.)

Ромео. О, шу савгъат нечик мени тирилтди!

Лоренцо.

Гьы, бар… Геченг яхшы болсун! Къара сен:
Шу шагьардан танг болгъунча чыкъмакъдан
Бютюн сени насибинг ва къадарынг.
Яша Мантуяда: къуллукъчунгну мен
Табарман. Ол заман-заманда мундан
Сагъа болгъан бар яхшылыкъ хабарны
Етишдирежек. Гьы, бер чи къолунгну!
Геч болду. Тез бар! Геченг яхшы болсун!

Ромео.

Мени шундан чакъырагъан оьзюне
Сююнчден де уллу сююнч болмаса,
Сени булан савболлашмагъа магъа
Кёп къыйын болажакъ эди. Гьы, савбол!

(Гетелер.)