Экинчи сагьна
(Капулетлени уьюндеги отав. Жульетта геле.)
Жульетта.
О, от аякълы атлар! Сиз тез чабып
Фебни[^408-1] хытыр уьюне багъып учугъуз!
Фаэтон[^408-2] оьзю кучер буса, баягъонокъ
Гюн батышигъа сизин къувалар эди,
Ерге тюшер эди яшыртгъын гече;
О, сююмню сыйындыргъан гече! Яй
Тез къалсын ябувунчну![^408-3] Къой ябулсун
[^408-1]: Феб — грек мифологияда исбайылыкъны аллагьларындан бири.
[^408-2]: Фаэтон — грек мифологияда гюнню уланы, ону отдан этилген арбасы болгъан.
[^408-3]: Ябувунчу — яшыртгъын сыры булан.
Инсанланы гёзлери ва Ромеом
Бирев гёрмей, бирев сёкмей бир завхда
Къучагъымда къартылласын шавхундан.
Къучагъымда яллайгъан ашналагъа
Оьз аривлюк пархында бар кёп ярыкъ.
Сююм сокъур болгъан чакъы яраша
Тун къарангылыгъы булан гечени.
О, гече! Мугьабатлы[^409-1] къара гийген
Къатын! Эки манкюш аманат болгъан
Яшыртгъын оюнда утмакъгъа мени
Башгъа сал, гьей, ябукъ сырлы шып гече!
Башлап тартынагъан, сонг батыр болгъан
Сююм борч тазалыгъы болгъунча,
Энглеримде мени ачыкъ ойнайгъан
Ал къанымны къара мантиянг булан яп!
Гелигиз гече ва Ромеом! Мени
Гечелик гюнюм! Гюнюм, сен гечени
Къанатларында учуп гелегенде,
Къаргъа къанатындагъы янгы къардан
Акъ гёрюнежексен бир парх къулбувда!…
Гёгюрчюнюм гече! Бек илиякълы
Тун къара багъышлары булангъы гече!
Бер Ромеомну магъа! Ол оьлсе де
Ал ону, туврап увакъ юлдузлар эт!
Сонг бютюн дюнья сени сюер, — гече
Данга иштагьлы гюндюзге этмес ибадат
О, сююм уьйню мен сатып алгъанман,
Тек гьали де шогъар ес болмагъанман!
Мен оьзюм де ессиме сатылгъанман,
Тек гьали де уьйден алынмагъанман…
Янгы опуракъ тигип гиймеге бермейген
Чыдамсыз яшгъа уьйде байрам гече
Инжив болгъандай гёрюне магъа гюн…
О! муна геле дигиза бир янгы
Хабар алып! Тек Ромеомну атын
Айтма билеген тил магъа кёкдеги
[^409-1]: Мугьабатлы — мунда, макътавлу, сююмлю.
Малайикленикинден артыкъ чебер.
(Аркъан батгъычны алып дигиза геле.)
Не хабар, абам! Не хабар тез-тез айт!
Я недир бу къолунгдагъы уллу аркъан?
Ромеом буюргъан батгъыч тюгюлмю?
Агъаргъан лап кюл йимик; къангъа батгъан!…
Къан уюгъан… Эсден тайып йыгъылдым…
Дигиза. Дюр, къызым, дюр (батгъычны ерге сала). Сюйгенинг айтгъан батгъыч.
Жульетта. Вай! Не болгъан? Неге сен агь урасан?
Дигиза.
Вай, къызым гелди! О оьлдю! Оьлдю ол!
Биз оьлдюк, синьора! Оьлдюк бютюнлей!
Къара гюн тувду башыбызгъа! Оьлдю!
Жульетта. Вай, къадар шолай бизге болмас эди ол!
Дигиза.
Кёк болмаса да, Ромео болду…
О, Ромео, Ромео! Гьай, Ромео!
Кимни эсине геле эди, Ромео!
Жульетта.
Не илбиссен? Неге мени къыйнайсан?
Шу азапдан жагьаннемдей ялларсан!
Я, Ромео оьзю оьлгенму? Айт хари!
Ол душманны загьрулу гёзлеринден
«Дюр!» деген сёзюнг мени тез оьлтюрюр.
О, шо «дюр» болгъан буса, сонг мен оьлдюм.
Ябулгъанму гёзлери? Гьы? Дюрмю, айт!
Оьлгенми шо? Айт дагъы? Ёкъ, «дюр» тюгюл!
Шу бир сенде къайгъы да бар, насип де.
Дигиза.
Мен гёрдюм яраны… Дюр! Гёзюм булан…
Оьз гёзюм булан гёрдюм шо яраны…
Тенгирим Аллагь! Лап къоччакъ тёшюнде!
Къангъа батгъан, жансыз сюек агъаргъан,
Агъаргъан лап кюл йимик, къангъа батгъан!
Къан уюгъан… Эсден тайып йыгъылдым.
Жульетта.
Вай, юрегим, ярыл тез! Сен кютюрсен!
Гёзлерим туснакъгъа! Эркинлик ярыкъ
Сизге сёндю! Ва сен эсгик къаркъарам!
Ерге гёмюл! Ромеом булан бирге
Сени де бир такъта даимге япсын!
Дигиза. Тибалт! Тибалт! Дюньяда инг къурдашым!
Намуслу, инсаплы, гьюрметли Тибалт!
Мен турмай эдим сени гёрюрмен деп
Сан-сюегинг салгъа салынып, оьлюп!
Жульетта.
Бу не къатты еллер булан кёк урув?
Ромеом оьлген? Оьлген бизин Тибалт!
Сюйген къардашым, артыкъ сюйген эрим!…
Неге къыямат гюн зурнайлар согъула?
Кимдир гьали бу дюньяда сав къалгъан, —
Дагъы шолар экиси де ёкъ буса?
Дигиза.
Тибалт оьлген, Ромеонг къувалангъан!
Тибалтны сени Ромеонг оьлтюрдю.
Жульетта. Вай Аллагь! Ромео Тибалтны оьлтюрдю!
Жульетта.
О, чечек тюбюндеги йылан юрек!
Шулай арив бир анакъда сыйынып
Къачан тургъан зек аждагьа дюньяда?
Сигьрулу аривлюгю буланы залим!
Гёгюрчюн къанатлы чокъувчу къаргъа!
Йыртгъыч бёрюлерден де оьчлю къозу!
Арив суратлар булангъы нас хабар
Гёрюнегендей болмайгъан бек къоркъунч!
Налатлангъан шайых! Тиленчи пача!
О, Тибалт, не экен сонг жагьаннеминг,
Женнетингде илбислер яшай буса?
Шулай нас маънасы китапны къачан
Шулай арив, багьа мужаллат яба?
О, ясангъан сарайда яшап тура
Алдатывну эсгик гьилла макрюсю!
Дигиза.
Дагъы гьеч намус-ягь къалмагъан халкъда!
Кимни гёрсенг — алдатывчу жынаят
Ялгъандан ант этеген!.. Агь! Къайда мени
Къуллукъчум? Тез магъа бираз гьаракъы!
Къарт этежек мени тез шу къайгъылар!
Хорлукъ шо нас Ромеону башына!
Жульетта.
Я Аллагь, къурусун сени шу тилинг!
Ол хорлукъгъа тувмагъан!
Шогъар тийме уятсыз инсап этер,
Шону юзю лайыкълы бир тажлангъан
Дюньяны елеген гьукмударына!
О, мен йыртгъыч! Нечик шону мен сёкдюм!
Дигиза.
Къардашынгны оьлтюргенде сен шолай
Сёйлеймисен? Не рагьмулу сёйлейсен!
Жульетта.
Сёгейими эрим болгъан гишини?
Амалсыз гьукмударым! О! Мен сени
Уьч сагьатлыкъ къатынынг шулай сёкген,
Сонг ким сени атынга алгъыш этер?…
Тек, малъун, неге оьлтюрдюнг зукъаримни!
Оьлмеген буса малъун зукъарим де
Оьлтюрежек эди мени эримни!
Болса, тёгюлмегиз эй, гёзьяшларым!
Баш булакъгъа къайтыгъыз! Шу къайтарышсыз
Къайгъыгъа: къайгъы сююнч сизге берген!
Тибалт оьлтюрмеге сюйген эрим чи
Сав мени!… Оьзю пакъыр Тибалт оьлген!
Бар иш тийишли кюйде болгъан. Неге
Дагъы мен йылайман? Тек Тибалтгъа
Оьлюмюнден авур бир сёз бар! Шону
Нечакъы да сюе эдим унутмагъа…
Амма, агь! Тайышмай гюнагьлы жаны
Уьстюнде саллангъан оьлюм гюнагьдай,
Эримни уьстюнде саллангъан шо бир сёз!
О да, — къувалангъан! Къувалангъан Ромеом!
Шу «къувалангъан» сёз он минг Тибалтны
Оьлтюрдю! Шо оьлюм къайгъы болса да,
Шону гётермеге болажакъман мен…
Бир къайгъы башгъасын да тарта буса,
«Тибалт оьлдю» демек булан, шо неге
«Атанг да оьлдю, ананг да» деп айтмады?
Шу къайгъы адатлы болажакъ эди!
Тек мунда Тибалтны оьлмеги булан
«Къуваланды Ромео!»… Шу сёз булан
Атам, анам, Тибалт, Ромео, Жульетта
Бары да оьлдю, бары да! Вай, Ромеом
Къуваланды! Шу зекли оьлюм сёзню
Ахыры ёкъ, буччагъы ва дазуву!
Айтмагъа гьатсыз къайгъыны сёз де ёкъ.
Дигиза! Къайдадыр атам ва анам?
Дигиза.
Жансыз сюекни уьстюнде бек йылайлар.
Юрюгюз чю! Элтейим мен сизин де.
Жульетта.
Гёзьяшлар булан ярасын жувалар?
Къурур гёзьяшлары шоланы. Мен чи
Ромеосуз йылавларым сакъларман!
Жый чы шу аркъанланы!… Батгъыч! Сен де
Мени йимик ташландынг, вай, насипсиз!
Ромеома герек эдинг болмагъа
Тёшегиме гелтиреген сююнч ёл;
Тек, гёрюне, шолай насип ёкъгъа ошай:
Гечирирмен яшавну къыз — тул кюйде!
Эй, батгъыч, юрю! Юрю сен де, дигизам!
Гелин ятывума барайыкъ! Шонда
Къызлыгъымны Ромеогъа бермесмен:
Тек оьлюмге берирмен мен даимге!
Дигиза.
Отавугъузгъа барыгъыз. Барайым
Ромеону сизге излеп къарайым…
Билемен — ол къайдадыр. Инаныгъыз
Ромеогъуз бу гече шунда гелир!
Ол гьали Лоренцону кельясында.
Жульетта.
Бар тап шону… Ма, шогъар юзюкню бер.
Мени рыцарым гелсин тез, ахыргъы
Гёрюшювде магъа савбол этмеге!…
(Гете.)