Бешинчи сагьна

(Жульеттаны ятагъан уью. Дигиза геле.)

Дигиза.

Синьора! Эй, синьора! Жулия! Тур!… Гьы!…
Я, не бек юхлай. Гьей, шамчыракъ!
Гьей, ханымым! Уян! Гьей, не юхучу!
Гьы, дагъы, аявлум, мен сагъа айтаман…
Ханымым! Гёзелим! Тур хари, гелин!
Гьеч бирде тербенмей… Алай билесен
Гьы, къара юхламагъына, — сав жума
Юхламагъа ятгъан йимик сойралгъан.
Шолай болмагъа да герек чи дагъы
Тангала гечеге къоймай юхламагъа,
Чалышажакъ сени йыбатма Парис…
Вай, Аллагь! Гьейлер, не къатты юхлай бу!
Уятмагъа герек! Гьей! Синьорина.
Синьорина! Синьорина! Граф гелер,
Табар сени тёшекде, — ол тургъузур…
Я бу не?… Гийинген кюйде юхлай!…
Ёкъ, уятмаса муну гьеч амал ёкъ:
Синьорина! Синьорина! Синьорина!…
Агь, агь! Ай! Бу оьлген! Мунда гелигиз!
Вай, балагь, талайсыз башыма!
Гьей! Гьаракъы! О, синьорум, синьорум!

(Синьора Капулет геле.)

Синьора Капулет. Не къавгъалайсан?

Дигиза. Вай, балагь! Вай, балагь!

Синьора Капулет. Я не болгъан?

Дигиза. Къарагъыз, бир къарагъыз! Вай балагь! Балагь!

Синьора Капулет.

Огь, вай, мени яшым!
Биргине асил затым! Вай, уян сен!
Бир гёзюнгню ач, яда мен де оьлейим!
О, кёмек этигиз, кёмек!… Сен къычыр,
Чакъыр, тез къычыр!

(Капулет геле.)

Капулет.

Бу не биябурлукъ?
Жульеттаны элтигиз: — гиев къарай.

Дигиза.

Огь! Оьлген, гечинген, бу оьлюп битген!
Вай, балагь, уллу къайгъы!

Синьора Капулет. Аллагь!… Оьлген!… Оьлген! Оьлген!

Капулет.

Не? Къоюгъуз къарайым…
Тамурлары атылмай, бу бузлагъан
Яшав пусу кёпден муну гесилген…
Оьлюм алгъан: чечекни инг гёзелин
Замансыз сувукълукъ къобуп бузлатгъан.

Дигиза. Огь, балагь башыбызгъа.

Синьора Капулет. О! къара гюн!

Капулет.

Оьлюм мени аччы йылатма сююп,
Алып муну да тилимни бек тутгъан.
Амалым ёкъ гьеч бир сёзню сёйлеме.

(Фра Лоренцо ва Парис музыкантлар булан гелелер.)

Лоренцо. Гьы? Бу гелин килисагъа гьазирми?

Капулет.

Дюр! Даимге килисагъа бу гьазир.
О, къулум! Тоюнгну шу гечесинде
Къатынынг булан ятгъан — муна оьлюм!…
Къара, муна: ятгъан шу чечек дёнюп,
Аявсуз ажжал бувуп. Гьали мени
Гиевюм — ажжал, къызым — тек бир оьлюм;
Оьлюрмен де — наслум ажжалда къалар.
Барым-ёгъум, бар яшавум — оьлюмге!

Парис.

Алай гёзлей эдим чи шу эртенни!?
Муна гьали нечик гёрдюм гьюрюмню!

Синьора Капулет.

Налат болгъур, къара гюн,
Къайгъы этген гюн!
Агъымында къыйынлы гьеч бир заман
Гёрмеген сагьатны инг талайсызы!
Биргине-бир, биргине сюйген яшым!
Биргине къуванчым болгъан яшымны
Оьчлю ажжал гёзлеримден тайдырды!

Дигиза.

Агь, балагь! Вай, гюемен, гюемен мен!
Талайсыз гюн! Къайгъылы гюн! Къара гюн!

Шулай къыйынны мен бир де гёрмедим!
Вай, налат гюн, шулай гюн гьеч болмагъан!
Огь, талайсыз гюн! Огь, сен къоркъунчлу гюн!

Парис.

Диван гесген, айыргъан шуну менден,
Хорлангъан, яралангъан, оьлтюрюлген!…
О, налат ажжал! Сенден жазалангъан,
Сенден оьчлюню инг зеги. Сюйгеним,
Яшавум оьлюп гетген. Энни мени
Дагъы яшавум битди. Сююм оьлдю.

Капулет.

Азапгъа батгъан, оьлюм окъну чанчгъан
Чакъырылмагъан, хапарсыз бир сагьат!
Неге гелдинг шатлыгъыбызны оьлтюрме?
Яшым, мени яшым! Ёкъ! Яшым тюгюл,
Бир жаным! Сен оьлгенсен! Агь, оьлгенсен!
Агь, оьлген яшым, шуну булан бирге
Бютюн мени оьмюрюмню де гёмерлер!

Лоренцо.

Тыныгъыз! Айып! Къайгъыгъа эм этмек
Булай къайгъырмакъгъа тюгюл! Сиз ва кёк
Шу аламат къызны бирче тенг пайлап
Бийлеген эдигиз. Гьали буса кёк
Шону бютюнлей алды…
Не яхшы болур эди дагъы къызгъа?
Сакълап болмас эдигиз чи оьлюмден!
Кёк алды шону даимлик яшавгъа!
Сыйлы этмек шону сизин мурат эди
Шо мурат да сизин учун кёк эди.
Гьали буса сиз, ол булутлардан оьр
Кёкге гётерилгенге де йылайсыз!
О! Сиз къызыгъызны осал сюйгенсиз —
Ону рагьатлыгъына ваягь этесиз!
Уьйленмек де кёп артыкъ насип тюгюл,
Юз керен артыкъ насип — тез оьлмеги.
Сибиригиз гёзьяшларыгъызны да,
Шуну арив сюегине розмарин
Себигиз де, бизин адатгъа гёре
Гийиндирип арив опуракъларын да
Килисагъа элтигиз… Табиат

Бизге буюра буса да йылама, —
Табиатны гёзьяшлары, гьакъылгъа
Кюлкюлю гёрюнеген ярыкъсыз бир иш.

Капулет.

Бу тойгъа бар гьазир этген затлар да
Гёммек учун экен гелин къызымны.
Музыкасы — килисаны занглары,
Аш, ичгиси — эсгермеги оьлюню,
Той йырлары — оьлюлени назмусу,
Гелин тажы — сюегини безенчи, —
Бары да зат оьлюмюне айланды…

Лоренцо.

Гьы, барыгъыз, мессир! Сиз де, синьора,
Сиз де, мессир Парис! Гьазир болугъуз,
Гёзел къызыгъызны сонгу уьюне
Узатмагъа. Кёк бир гюнагьлар учун
Бизге такъсыр гёрсете… Тек дагъы да
Ёлукъмагъыз сиз шону къазабына,
Къарланыв булан Аллагьны къадарына.

(Капулет, синьора Капулет, Парис ва Лоренцо гетелер.)

Биринчи музыкант. Болса биз де ёюлайыкъ зурнайларыбыз булан.

Дигиза. Агь, элтигиз, элтигиз, тез-тез шундан музыкагъызны, яхшы гишилер… Гёресиз, нечик мунда бизге бузукълукъ болду. (Гете.)

Биринчи музыкант. Болса да биз шуланы герек эдик. Нечик буса да арив кюйлемеге.

(Пиетро геле.)

Пиетро. Музыкантлар, музыкантлар! Тез! «Юрекни сююнчю — яшаву къуванчы!» Мен оьлмегенни сюе бусагъыз, согъугъуз: «Юрекни сююнчюн».

Биринчи музыкант. Негер тарыкъ «Юрекни сююнчю»…

Пиетро. Агь, музыкантлар! Неге тюгюл мени юрегим «О, къайгъы, о, азап» деп йырлай. Ачмакъ учун мени шат затны ойнагъыз чы.

Экинчи музыкант. Ярамай шат затны сокъмагъа, заманы да тюгюл гьали.

Пиетро. Болса, сиз сюймейсиз дагъы?

Экинчи музыкант. Ёкъ.

Пиетро. Мен сизге зангырлайгъан зат берир эдим.

Биринчи музыкант. Не?

Пиетро. Акъча тюгюл, озокъда, — оьз тавушум — йырлап. О, мен сизин къулакъларыгъызны зангырлатар эдим, налат акъырывчулар!

Биринчи музыкант. Гьый, чочгъа табун!

Пиетро. Чочгъа хынжал сизин такъагъызгъа сызгъырса ярай. Гёрюп ярамайман сизин шу минавланы, фа-ланы, ре-лени. Эшитемисиз?

Биринчи музыкант. Эшитебиз сизин фа-гъыз, ва ре-гиз нечик къалп чыгъа.

Экинчи музыкант. Шу хынжалыгъызны яшырып сиздеги гьакъыл иттиликни гёрсетсегиз яхшы эди.

Пиетро. Сакъ болугъуз: мен хынжалны къынына сугъуп, мени гьакъыл иттилигим булан сизге чанчып ойнарман. Тек жавап берме билигиз.

Юрек азапдан авруса,
Къайгъы жанда авур буса.
Музыканы гюмюш сеси…

Гьы, неге мунда «гюмюш сеси?» — Неге «гюмюш сеси?» Гьы, Симон, тамур къыл?

Биринчи музыкант. Неге тюгюл, мессир, гюмюшню арив сеси бола.

Пиетро. Кёп яхшы. Гьы, сен не дерсен, Уго гудок?

Экинчи музыкант. Мен, «гюмюш сеси» — неге тюгюл биз музыканы гюмюш акъчагъа сатабыз — деп эсиме геле…

Пиетро. Къоччакъ! Гьы, сен, Жакомо труба?

Уьчюнчю музыкант. Мен, воллагь билмеймен не айтайым?

Пиетро.

Гьы, багъышла; сен йырчы экенингни унутуп да къалдым, — шону учун агьмакъ болмагъа аз къалдым, — шону учун агьмакъ болмагъа борчунг. «Музыканы гюмюш сеси» — неге тюгюл:

Музыканы гюмюш сеси —
Къайгъыны эмлемек есси.

(Гете.)

Биринчи музыкант. Муна лап дивана!

Экинчи музыкант. Жакомо! Юрю чю, сюекни чыгъаргъынча къабакъ алда токътайыкъ, балики, ашамагъа чакъырыр бугъай.

(Гетелер.)