Къатты ваъза

Бир-бир заманда сама халкъгъа къатты ваъза этмеге тыйышлы^✻ бола. Биз де шу ерде ваъзаны бир аз къатты айтажакъбыз. Сюйсек, дагъы да къатты этмеге де болабыз.

Шол «Сафинату-н-нажатда»^✻ биз язгъан затлар — гьар бир гишиге билмеге борч затлар. Билмей туруп, къутулмагъа ёл ёкъ йимик, сокъмакъ да ёкъ. Оьзю билмакъ борч йимик, уьй агьлюсюне билдирмакъ да борч. Охугъан гишилер оланы арап китаплагъа къарап да билер. Жагьиллер шол затланы — яда бизин шол китапгъа къарап, яда шону йимик бир оьзге китапгъа къарап, яда бир китапгъа да къарамай алимлеге сорап буса да билмесе ярамай. Алимлерден сорап билмакъ хыйлы къыйын иш экенге, оьз тиллери булан «Сафинату-н-нажатны» чыгъарып, шол къыйын ишни тынч этгенбиз. Энди айтабыз: шол борч затланы жагьиллер — яда алимлеге сорап, яда «Сафинату-н-нажат» йимик бир китап алып билмеге далап этсинлер. Яда къыямат гюн Аллагьу таъла: «Бир тарыкъсыз хабарлар булан айланы-гюнлени гетерип къоя эдинг, айда бир сама мен борч этген затланы алимлеге сорап билмеге неге далап этмединг? Бир пайдасыз тамакю учун гьар айда бир манат акъча зая этединг! Оьмюрюнгде бир керен сама бир-эки шайы берип «Сафинату-н-нажат» йимик бир китап неге алмадынг?» — деп суал этгенде бермеге жавап гьазир этсинлер. Шол кюйде шону сорамаса, Аллагьу таъла къыямат гюн гьеч бир затны сорамайдыр.

Пакъыр Абусупьянны Къырымгъа барып басмаханада тамам бир йыл къуллукъ этип, «Сафинату-н-нажатны» чыгъарып гелмагъы да таман эди. Къадилерибиз де масжитде бир сама жагьиллеге шол китапны алып къарамакъ тыйышлы экенни англатып, бир-эки сёз айтса да ярар эди. Бир-бир къадилер айтмагъа сюймейлер. Илласы^✻ недир, мен билмеймен. Оьзлер биле буса ярай. Оьзлер де билмей бусалар, масжитде айтмагъа шол затдан тыйышлы затны гьали болгъунчагъа да айтмагъанлар, гьалиден сонг да айтмажакълар, — шону сама билсинлер!

Ай языкъ бизин жагьиллер! Биз алимлер тыйышлы кюйде ваъза этмеге биле бусакъ, хыйлы зат англажакъ эдилер.

(«Юз йыллыкъ тынч рузнама ва маълюмат гьасана». Темирханшура, 1910 йыл, 32 б.)