Уьчюнчю сагьна

(Капулетни уьюнде отав. Синьор Капулет ва дигиза (эмчек ана) геле.)

Синьора Капулет. Дигиза, къайда къызым? Чакъыр шуну!

Дигиза.

Чакъырдым, шо гертиге шагьат болсун
Гетген къызлыкъ намусум! Огь, къушчыгъым!
Огь, сен къозум! Вай Аллагьым, рагьму эт!
Къайда гидивюм? Жульетта, къайдасан?

(Жульетта геле.)

Жульетта. Не болгъан. Ким мени чакъыра?

Дигиза. Ананг.

Жульетта. Мундаман. Синьора, сиз не сюесиз?

Синьора Капулет.

Гьали… Сен бар, дигиза… Бизге герек
Янгыз къалып сёйлеме… Токъта гьали.
Дигиза, сен де къал чы: мен унутдум:
Сен де бизин сырлы лакъырыбызгъа
Тынгламагъа герексен… Билесен чи,
Мени къызым оьсюп бара, етише…

Дигиза. Ону тувгъан сагьатын да билемен.

Синьора Капулет. Огъар чы дагъы он дёртюнчю йыл…

Дигиза.

Юкге саламан мен он дёрт тишимни…
Огь, шолар да чы менде дёрт тюгюл ёкъ,
Шогъар он дёрт йыл болуп битмегенге
Петровденьге кёп бармы?

Синьора Капулет. Ярым ай бар!

Дигиза.

Азмы, кёпмю… Шонда мени ишим ёкъ.
Петровденьни гюнюнден сонгу гече
Шогъар болажакъ тюз он дёрт йыл.
Оьлген къызым Жульеттаны тенги эди…
Гюнагьларыбыз учун Аллагь алды.
Петровденьде шугъар он дёрт йыл бола
Гьым… Ер тербенивден он бир йыл гетди
Шонда муну эмчекден айырдым.
Эсимде — ювушанны эмчеклериме
Сюртдюм де — сонг олтургъанман еримде
Гюнде, гёгюрчюн уяны тюбюнде…
Шо заман синьор булан Мантуягъа
Сиз гетген эдигиз, мени эсимде!
Гьы, сонг бу аччы эмчегимни соруп
Башын чайкъады, бетин бюрюшдюрдю
Нечик, авлия, эмчекге ачувланды!..
Бирден гёгюрчюн уя — трах!… Гючюм бар чакъы
Шондан къачып йибердим… Он бир йыл гетди!
Шу янгы юрюмеге башлай эди.
Воллагь герти!… Чаба эди онда, мунда
Аякълары булан чалт топуллай эди.

Бир гюн шондан алъякъда бу йыгъылып
Мангалайын къанатды, мискин эрим —
Гюнагьындан Аллагь гечсин, я Аллагь!
Масхарачы эди!… Яшны ол гётерип,
«Гьали, балам, бетингден йыгъыласан, —
Оьсгенде чи аркъангдан йыгъылырсан», —
Деди… А? шолаймы, Жулия? — воллагь герти,
Оьлейим ялгъан буса: — яш гесди де
Йылавун эриме тигилип къарап —
«Дюр» деди… Бугюн болмаса — тангала
Мискин эрим айтгъан тюз болуп чыгъар.
Минг йыл турсам шо гюнню мен унутман
«Шолай тюгюлмю, Жулия?» — деп сорады.
Бюртюк чакъы яш тынып, сонг — «Дюр!» деди.

Синьора Капулет. Гьы, таман шону гьакъында сёйлеме! Аллагьисен…

Дигиза.

Багъышлагъыз, сёйлемен,
Синьора, тек иш эсиме тюше,
Кюлкюмню сакълап болмайман гьеч бирде
Йылавун оссагьат гесип «дюр» — деди,
Я, муну мангалайында чы дагъы
Воллагь тавукъну йымырткъасы чакъы
Ери шишди, болмаймы дагъы, башы
Ерге урунуп «вай-вай!» деп акъыра эди
«Гьали, балам, бетингден йыгъылыпсан,
Оьсгенде чи аркъангдан йыгъыларсан
А, тюгюлмю дагъы, Жулия?» деп сорады.
Яш йылавун гесди де, сонг «дюр» деди.

Жульетта. Эмчек анам, сен де гес шу лакъырны!

Дигиза.

Гьы тындым, Аллагь сени сакъласын!
Сен мен ичирген бары да яшлардан
Артыкъ эдинг. Насип болса тоюнгну
Магъа гёрмеге, сонг мен болур эдим
Рагьат оьлмеге!

Синьора Капулет.

Дюр, гьали шо эрге бермек лакъырны
Сёйлемеге сюе эдим… Гьы, айт, къызым,
Жульетта! Айт гьали, нечик ойлайсан,

Берсек сени эрге?

Жульетта.

Мен шо сыйлылыкъ
Гьакъындан ойлашма да ойлашмадым.

Дигиза.

Сыйлылыкъ? Къара чы сен! Мен оьзюм
Сени ичирмеген бусам, айтар эдим
Шулай гьакъыл сют булан соргъансан — деп!

Синьора Капулет.

Зарал болмас эди, къызым, ойлашсанг
Веронада кёп арив синьоралар
Сенден де яш оьзлер бола туруп да
Яшлар табып да туралар; оьзюм де
Сени табып, ана болуп тура эдим
Гьали сени чагъынгда… Гьы къысгъасы,
Сени тилей шо арив улан Парис.

Дигиза.

Агь, не яхшы уландыр, синьорина
Бир адам дагъы шол! Лап къоччакъ улан!
Гертилей, бармагъа шогъар сыйлылыкъ!

Синьора Капулет. Верона жагьиллени инг алтыны!

Дигиза. Алтынны лап къызылы, чечек гюлю!

Синьора Капулет.

Гёнгюнг аламы шону? Не айтарсан?
Бизин тойгъа бу гече шо гележек…
Шону бетин тергеп охуп къарарсан
Аривлюк къаламы жанланып язгъан.
Бет гелишин тамашагъа ёрарсан,
Назик сынлары гармонияда
Нечик гьайран къоюп бирче ярашгъан.
Шо китап да сагъа къалса къарангы
Гёзел гёзлеринде тонгар бар айыргъанынг…
Шо китап кёп къыйматлы! Тек герекли
Мужаллатын[^368-1] этме шону беззекли…
Балыкъ эркин сувда: тышгъы аривлюк
Жандагъы аривлюкге уююшмели.
Алтын шакъы булан язылгъан китап
Безенч багьа мужаллат да болмалы.
Къабул этсенг арзын Парисни, чыдап —
Бютюн девлетин — сен къолгъа алмалы.

[^368-1]: Мужаллат — китапны жылты.

Аривлюгю, байлыгъы, сыйлылыгъы.
Сени кемитмей, къолунгда къалмалы.

Дигиза. Неси кемир дагъы? Къалар хайырда!

Синьора Капулет. Гьы не дейсен? Сюермисен Парисни?

Жульетта.

Къарайым: тувдурармы сююв гьисни
Ону гёзлери. Мен берирмен шогъар
Тек бир сизин учун — сюймек ихтияр.

(Къуллукъчу геле.)

Къуллукъчу. Синьора, къонакълар жыйылгъан. Столда бар зат гьазир: бизин жагьил синьоринаны гьар ерде излейлер. Дигизагъа да кухняда авзуна гелген сёзлер булан сёгюшелер: бар халкъ сизге къарай. Мен столну къырыйына чабып барайым! Рагьму этигиз чалт бармакъгъа.

Синьора Капулет. Яхшы… Жульетта, Парис бизде: гёз сал!… (Гете.)

Дигиза. Гьы, гидивюм! Бар къолуна тез-тез ал талигь гюнлер булан леззет ятыв гьал!

(Гете.)