Экинчи гёрюнюш

Ханны залы. Астаракъ гире къараваш, сонг башгъалар гезиги булан гирелер.

Къараваш. (Къоркъа туруп айлана, ону-муну тизе). Хан къазаплангъан, шамлангъан, билмеймен, энди бизге не яхшы. Орун салсакъ, ятмай, аш салсакъ, ашамай. Уьстюне гиргенни сюймей, барыбызгъа бир йимик ачывлу. Бизин небизни гёрген экен бу (аста тергеп), душман! (Тавушлар геле). Тез гетейим!

Къараваш гете. Ойнай-ойнай Эрке геле.

Эрке. Ханыбызгъа не болгъан? Ол ачывлу. Ону къоллары, аякълары къартыллай. Ол магъа да яман къарай. Огь-гьой, гёзлерин не яман аралта. Мен къоркъа башладым ону гёзлеринден. Бир зат англашылмай ханымны сёзлеринден. Мени къувалап къоймагъай эди, сонг мен къайда барарман? Мени бувмагъай эди, магъа не амал? Мен оьльюрмен чи сонг. Мен оьльсем, бу дюньягъа не яхшы? Геле бугъай?

Хан геле.

Хан. (Бек ачывлу). Бу мени яшавумда гиччи иш тюгюл. Мен 41 къатын тайдырдым, мен ахырсызман, артсызман. Шогъар да мен булай къайгъырмадым. Неге тюгюл, ол аллагъны иши. Амма мени айгъырларымны азагъаны, бу адамны иши. Адамдан гелген хорлукъгъа мен чыдамагъа болажакъ ханлардан тюгюлмен. Етти къат кёклеге ол да учмас, не етти къат ерге де сингмес, мени бу дазусуз гючюм менде бар чакъы, ону тапмай мен де къоймас. Магъа халкъ «Тайсыз хан» деп тегин ат такъмагъан. (Ачывлу къартыллай). Мени тюшюм. Онда бир иш болма герек. Къазакъ!

Къазакъ геле.

Тез сакълавчу гелсин.

Къазакъ гете.

Билсе билер, билмесе, билдирермен (харс ура).

Къазакъ ва сакълавчу геле.

Къазакъ. Гелди.

Хан. Гирсин.

Сакълавчу. Танг яхшы болсун, Ханым!

Хан. Гьы, ойлашдынгмы?

Сакълавчу. Кёп ойлашдым, тек гёрсетме гиши тапмадым, Ханым.

Хан. Айгъырларым сагъа тапшурулгъанмы?

Сакълавчу. Герти зат, Ханым.

Хан. Тарыкъ чакъы хурма, тарыкъ чакъы шербет аламысан?

Сакълавчу. Аламан, Ханым.

Хан. Янгылмай, айгъырлагъа ашатамысан?

Сакълавчу. Шексиз, Ханым.

Хан. Сонг неге аза?

Сакълавчу. Не билейим, Ханым.

Хан. Мен бу гече бир тюш гёрдюм, сен хурманы яшыра, шербетни де иче туруп.

Сакълавчу. Бурунгулар: тюшде айтгъанлай, душман болсун дегенлер. Абзарынг халкъныкинден уллу, уьйлеринг эркин, ашынг яхшы, гючюнг кёп, магъа сен экситген зат ёкъ, Ханым.

Хан. Олай сёзлер мени шегимни ачмай. Сен айт, бир затны яшырмай, тёкмей, чачмай!

Сакълавчу. Мени къолум намартлыкъгъа уьйренмеген, ол сиз сорайгъанлар оюма да гелмеген.

Эрке гире, Хангъа ялына.

Хан. Буса мени тюшюм ялгъан болмагъа герекми? (Ойлаша).

Эрке. Тюшюнгню тюшчюлеге ёрат!

Хан. Ачгъычланы бер! (Сакълавчу хангъа аста узата). Сакъ сакълавчу болмагъансан. Къазакъ, элтигиз, тийишлисин этигиз!

Сакълавчу. Бир ойлаш, Ханым, тюш булан тюлюнгде дуван этме. (Элте). Тенгири, сен эт бугъар дуванны!

Эрке. Ачывланма, Ханым. Гьакъыллы вазирлеринг бар, илмулу алимлеринг бар. Элде къартларынг кёп, батырларынг, нартларынг кёп. Бары да ялчылар, орам толгъан палчылар сеники. Уста эмчилер сенде ёкъму? Энемлер-элчилер сенде ёкъму? Гёзю гючлю яман гёзлюлеринг азмы? Бал-шербет сёзлюлеринг азмы? Бирер-бирер чакъырсана, билсене, гёнгюнг авлап билмесе, хатир этмей илсене! Кёмек этер, ой берер, балики шолай чечерсен. Къудраты уллу Хан оьзюнг, сюйсенг, барын гечерсен.

Хан. (Ачывлу). Ма! Буланы Бекишге бер! Вазирни чакъыр!

Эрке гете. Уьйде тынлыкъ. Вазир гире.

Вазир. Танг яхшы болсун!

Хан.

Савболугъуз! Булай олтургъуз! (Олтура!)
Уллума, гиччиме уьлгю бичеген,
Вазиримсен, сырым чечеген.
Ашсыз-сувсуз, къайгъылыман, гёресен,
Айгъырларым гюн сайын аза,
Айт эп, гьакъыл есси, сен не ой бересен?

Вазир.

Къыйналдым, талчыкъдым, эшитип мен де,
Бу уллу къайгъыгъа, ханымны алгъан.
Айтмагъа къыйнала, ачылмай авзум,
Ким болур, билмеймен, бу дертни салгъан?
Кёп ойлашдым, эбинден гелмей,
Къадини гёрсетемен, дагъы кюй билмей.

Эрке. Билсе, муна бу билир, айтмай тек лётюлюкге къалып, оьзю къутулма сюе, ишни къадиге салып (кюлей, олар ачывланалар).

Хан. Къади гелсин!

Къади. Ассаламу алайкум, танг яхшы болсун!

Вазир. Ваалайкум ассалам.

Хан.

Савболугъуз. Булай чыгъып олтургъуз.
Мени юрегим уллу бу тав-ташлардан,
Мени башым бийик къая башлардан,
Мен гючлюмен кёп ханлардан,
Ясакъ алгъанман хаканлардан.
Булар бары герти таза,
Айгъырлар гюн сайын аза.
Шону учун мен бу ишге болмайман чыдап,
Тилеймен, къарагъыз не айтар китап.

Къади.

Кёп къыйын иш, къайгъысы уллу,
Ханымдан аз тюгюл магъа да болду.
Китап гёрсете, айгъырлар миниле гече,
Ол душман, озокъда, болажакъ нече:
Шайтандыр, жиндир, бири къачакъ инсандыр,
Душмансыз боламы бу гючлю хандыр. (Дува битиклер язып бере).

Эрке.

Бу да билмеди чи, болса да палчы,
Къутулду бу да, яман амалчы.

Хан. Къазакъ! Буланы Бекишге элт, этсин!

Къади. Буланы сюртсюн, буланы ичирсин, буланы такъсын.

Къазакъ гете.

Эрке. (Эшикден шайтан гёрюне). Ханым, о недир? Шайтан! (Шайтан сызгъыра, бары да къоркъалар). Ханым, о недир? Жин! (Сызгъыра, къачма ер тапмайлар).

Шайтан. Шайтан да сиз!

Жин. Жин де сиз!

Къачакъ. Не сюесиз бизден сиз? Не сюесиз, «агъалар». Мен гелдим — къачакъ, мен ёкъда мени уругъа бергенсиз негьакъ (окъну Къадиге, Вазирге онгара).

Къади. Бермедик, бермедик.

Эрке. Къоркъма, къоркъма!

Хан. Мен айтмадым, мен чакъырмадым!

Эрке. Къоркъма, ханым, бир зат да болмас!

Вазир. Мен ёкъман!

Эрке. Гьали йимик герти сёзню сен бир заманда да айтмагъансан.

Къачакъ. Минсе, гюндюз минер атны бу къачакъ.

Эрке. Кёп герти айта бу да къоччакъ. (Эрке кюлемсирей, шайтан, жин, къачакъ Эркеге багъалар, яман къоркъуталар). Ханым, къайда гирейим, гёзлери яман, сёзлери къатты. Мен не этейим, Къади, мени бир ерим батды.

Къачакъ. Буюр тез, гелтирт къара айгъырны! Минип гетейим йырлай туруп йырымны. (Бары къоркъалар. Не олтуруп, не туруп болмайлар, тилейлер, товба этелер).

Хан. Къазакъ! Же бол, бар, айтып, къара айгъырны ерлет, гьы! Гьы… Гьы… Бугъар берсин!

Шайтан. Бир къатын бар Месейдир аты.

Жин. Оьзюне болгъур аллагъны налаты.

Къачакъ. Чакъырыгъыз, сорагъыз, балики бир ёл гёрсетер, яда ол сизин де биябур этер. (Гетелер).

Чыгъыгъыз, айгъырыгъыз, алыгъыз,
Гьей осаллар, бузулдуму палыгъыз?
Биз гетдик, энди улуй туруп къалыгъыз!

(Бузулалар, азгъа шып бола).

Хан. (Эс табып). Айгъырны элтмегендир?

Къазакъ. Элтди.

Хан. Неге къойдугъуз?

Эрке. Сен де бар эдинг чи, хан, оьзюнг бердинг чи ханым! (Ханны янында иржайып айлана). Башдан садагъа, бир зат да болмас сагъа. Наслар эдепсиз болдулар хангъа, шайлы къоркъув бердилер шулай уллу инсангъа.

Хан. Къазакъ, Месей гелсин!

Месей. (Бугюле-бугюле гире). Геч яхшы болсун, ханым!

Хан. Сиз халкъны алдында уттю къатынлардан санала экенсиз!

Месей. Билмеймен, ханым. Аврунг алайым, ханым. Не буюрасыз, ханым?

Хан. Мени сакълав айгъырларым гюн сайын аза. Мени ва айланамдагъыланы, шолагъа шо оюнну ким эте экен деген ой къуршагъан. Къатынлардан уттюсю сен билер деп чакъыртдыкъ.

Месей. Къудраты кёп «Тайсыз хан». Акътарайыкъ, къарайыкъ. Яхшы-ямандан сорайыкъ, гече-гюн ухламайыкъ, ойлашайыкъ, ёрайыкъ, ярай буса, божжал бер, бир къарагъа урайыкъ! Шекли затны къоймасбыз, къуллугъунгдан таймасбыз. Кёпню гёрген, кёп къыдыргъан къартлар да бар бу элде, чакъырсагъыз, Жанхыватдай нартлар да бар бу элде!

Хан. Инанайыкъ, къарайыкъ. Тапсанг, табарсан, савгъатларым аларсан. Тапмасанг, сагъа яман, бармакъларынг хабарсан. Ер йыртып излерсен, сюймесенг ажжал, уьч гече уьч гюн берирмен божжал.

Месей. Хан буйругъу уллу буйрукъ, амал недир, не этейик. Савбол, ханым, ихтияр бер, ярай буса гетейик?

Хан. Ярай! (Месей икрам булан гете). Къазакъ! Жанхыват къарт гелсин!

Эрке. Инанма, хан, йиберме, билмей бусанг мекенли, уьстюнден къарап кёп къыйын билме бу ким экенни? (Кюлей).

Хан. Гирсин.

Жанхыват. Танг яхшы болсун ханым.

Хан.

Эй гьакъыллы къарт, кёп гёрген, кёп эшитген,
Айгъырларым аза, бу ой мени инжитген,
Гече-гюн ойдаман, оюм да битген.
Тапмасмыкенсен сен бу ишге чара,
Ёлун, ёругъун сама гёрсетме къара!

Эрке.

Шек де ёкъ бу къартгъа,
Гьар не сорасанг, билер.
Вёре, къойма, айландыр,
Бирев билсе, шу билер (ялынып айлана).

Жанхыват.

Гьей, къудратлы хан, Тайсыз хан!
Къоркъувлардан пайсыз хан!
Къайгъырсам да бу хабарны эшитип,
Кёмегим ёкъ гьеч мен болажакъ этип.
Оьр авулда мен билеген бир яш бар,
Оьмюрге яш, бек гьакъыллы бир баш бар.
Бирев тапса, бир де шексиз ол табар,
Чакъырт ону, сорап къара, эт хабар!
Йыллар бизден кёп оьтгенден пайда ёкъ,
Биздей ичи къувуш башлар, ханым,
къайда ёкъ?

Хан. Къазакъ! (Геле). Буюраман, гелсин тез шу айтагъан яш шунда, къарт ялгъан айтмайдыр, бир иш бардыр онда.

Къазакъ. Буссагьат, ханым!

Къазакъ гете.

Къарт.

Къарыв ёкъ, гюч ёкъ, къара мендеги кюйге.
Изну бер, яраса, къайтайым уьйге?

Вазир. Яражакъ, хан, яражакъ. Къарт, гертидей де, гьалсыз.

Къади.

Тынчайсын, къой, нетесен,
Оьз уьюнде амалсыз.

Хан. Буса турмасын бош, къарасын, акътарсын. Уьч гюн божжалдыр гьалиге, тек шол шарт булан барсын. Англадынгмы, къарт, къайт, къара, бар эт ишинг.

Къарт. Табулуп айгъырлар, иржайсын тишинг.

Къарт гете.

Хан. (Олтургъанланы гьалы алышына, сакъчылар бузула, сувукъ болма, къартыллама башлайлар). Ёкъ буса, уьй сувукъму шулай? Неге бу мени болат юрегим бошай, санларым къартыллай, бир балагь баргъа ошай?

Вазир. (Къартыллап). Гьалыбыз бек бузукъ. Билмейбиз неден?

Къади. Сувукъ алды ичибиз.

Эрке. Уввай, хан, къартыллайман, оьблемен! (Ел чыгъа, боран оькюре).

Къазакъ. Гелди, ханым.

Хан. Гирсин!

Умалат.

Танг яхшы болсун хангъа!
Мен гелдим, сен гел деп буюргъангъа.

Хан. (Оьзюн жыйып иришгъат ёлда).

Такъгъансан, тагъынгъансан,
Сариси таймагъан яш,
Айт, сен не бажарасан?

Эрке.

Гьейлер бу гелген затгъа,
Бар затны тагъып,
Авзундан сют ийиси
Турагъан агъып.

Умалат. Эсинг тап, гьей чечилген инсан! (Окъну соза).

Вазир. Ону къой, гертиден де, о чечилген инсан.

Къади. Ханны алдында да, не айтса да, гечилген инсан.

Умалат.

Къоркъув не? Мен ону билмеймен,
Тагъынгъаныма, бирдокъда гьёкюнмеймен.
Ойнайгъанда да мени гёрерлер булай,
Урайым тюзге, къара чы олай!

(Уруп бир затны тюшюре).

Къылычым гиччи, уьттюлюгюню эби ёкъ.
Бу да кёп кёмек эте, етишмегенде окъ.

(Уруп бир затны тюшюре).

Айып этме, хан, эркеклер савутлу болагъан адат,
Буюр магъа бармы мен этмеге зат?

Хан. Тамашаман, бу бажарывлу яшгъа ошай?

Вазир. Яш деме яш да тюгюл, бир къатарбашгъа ошай!

Хан. Сиз нечик гёресиз, гертилей, яшны ою гьакъылгъа геле.

Вазир. Къой барсын, болуп чыкъма да ярай, ким биле?

Хан. Буса сагъа кёмекчилер де берейик!

Умалат.

Дев, аждагъа ондан да чыкъмас,
Чыкъса да, мени бир зат къоркъутмас.

Янгыз оьзюм барарман,
Къарарман тутaш,
Мен бажармас иш болмас,
Гёрсегиз де мени яш.

Умалат гете.

Хан. Гёресиз, ойчуларым, бизин ишибиз не ерге чыкъды.

Вазир. Кёп эрши болдукъ.

Къади. Аз иш тюгюл.

Эрке. Шу кюйге де харлы къалдыкъ.

Хан. Къара айгъырдан да айрылдыкъ. Нечик ойлайсыз, шу яшны оюн?

Къади. Тюзюн айтсакъ, гьакъылгъа ювукъ да гелмей.

Вазир. Къуюгъа атылгъанны къалгъаны бармы оьльмей? (Уьйдегилер гьали исси бола башлайлар).

Хан. Уххай. Юрегим алгъасай!

Вазир. Бу не иш, терлеймен мен де?

Эрке. Мен де чиркиймен, бишемен!

Къади. Гьали яхшыды бизге бир сувукъ сув ичмеге.

Хан. Къараваш! (Геле). Сувукъ сув ал ичмеге! (Гелтире). Алыгъыз, ичигиз, Къади!

Къади. Ёкъ, ёкъ, хан. Башлапгъы аякъ ханныкидир!

Хан. Бери беригиз буса. (Иче, узата). Ал, Къади! (Ала).

Къади. Бисмиллагь… (Иче). Ал, Вазир! (Вазирге узата).

Вазир. Ханым сав болсун! (Иче).

Эрке. Гьейлер, бу аламат ишге, къарагъыз, пус чыгъа хандан. (Кюлкюлер, ханны башын гёрсете).

Къади. Бир тамаша гьикмат бар мунда.

Къазакъ. Гелдилер.

Хан. Бу не иш?

Вазир. Болмас.

Къади. Уллу ажайып.

Хан. Гирсинлер. (Умалат гире, къызлар уяла, йылайлар). Гиригиз, гир!

Ажий. (Оьз-оьзюне). Энди бизге не яхшы?

Умалат. Дагъы неге, хан, мен айтгъан кюйде болгъан дагъы! (Къызлар да гире ва йылап ханны аягъына йыгъылалар).

Хан. Бу не иш, болду нечик?

Ажий. Бир Аллагь учун, хан, бизин гечигиз!

Къарачач. Къудраты кёп, «Тайсыз хан», гючюгюз кёп, гечигиз!

Хан. Гечигиз, гьай душманлар! (Ачывлу).

Къади. Товба, астагьфируллагь!

Эрке. Муна къоччакъ! (Ханны энди солуву басыла бара).

Умалат. Бардым, айланып яхшы къарадым, гьеч зат гёрмедим.

Хан. (Къарсалай). Сонг, сонг? (Къаравашлар ва оьзгелер яшыртгъындан къарайлар).

Умалат. Айгъырлагъа ем гелгинче токътадым.

Вазир. Дагъы?

Эрке. Муна уллу къоччакъ!

Умалат. Ем салды, айгъырлар ашама башладылар, жийрени пырх-пырх деп пырхыллады. Мен шек болдум. Шол араны тергедим. Бир тешикден созулагъан къол гёрдюм. Яхшы онгарылып токътадым, дагъы созулгъанда, къагъып тутдум.

Хан. Къайсыды?

Умалат. (Ажийни гёрсете). Муна шуну къолу эди.

Хан. Сонг, сонг?

Умалат. Булар гьуя салдылар. Мен тынгламадым, аранны ол ерин бузуп, уллу этип, ондан чыгъартдым, алып гелдим.

Эрке. Муна уллу къоччакълыкъ!

Вазир. Кёп къоччакъ!

Къади. БаркаЛлагь!

Ажий. (Оьз-оьзюне). Энди бизге не яхшы?

Къарачач. (Оьзюне). Кимге ялбарып, кимге тилейик?

Хан. Буса булар айгъырларыма берилеген емни оьзлер ашап, оланы ашдан-сувдан оьльтюре болгъанлар экен! (Ачывлу). Гьей мальунлер! Сизин онда ташламагъан болгъандыр ата-аналарыгъыз. Къазакъ! Элтигиз, ишни таман этигиз! (Къызлар гьуя сала, йылайлар).

Ажий. Бир Аллагь хатири, бу гезикге геч, ханым!

Къарачач. Къаравашынг эт, оьльтюрме, ханым!

Умалат. (Къызланы якълай). «Сабур тюбю сари алтын, уялар алгъасагъан» деп эшитгеним эсимде бар атамдан. Сёйлетмей, дувансыз оьльтюрме ярамас. Мени булан шартыма гёре, булагъа оьлюм болмас.

Вазир. Герти айта, хан, сабур бол!

Къади. Дурус.

Эрке. Муна къоччакълар!

Хан. Сиз кимни яшысыз?

Умалат. Алхалавну.

Вазир. Къайсы?

Умалат. Дели (бузулалар) Алхалавну.

Хан. Буса сизин тилевюгюзню къабул этдим. Туругъуз! Неге къуюгъа ташлангъансыз? Мени сакълав айгъырларымны емин урлап, малыма неге хыянатлыкъ этгенсиз?

Ажий. Авурунг алайым, ханым, биз къызардашларбыз. Яшлай анабыз оьлдю, оьгей ана гелди. Башында ол бизин авур гёрмей айланса да, сонг-сонг оьгейлигин башлап, уьстюбюзден атабызгъа ялгъан тиллер юрютдю, бизден ону юрегин сувутду. Аз багьана булан ол бизин къуюгъа атды. Онда биз хыйлы къалдыкъ. Ач, ялангъач болдукъ. Исси гюнлерде сувсапдан яндыкъ, аяз гечелерде ушюдюк, тыар не тапсакъ ашадыкъ, минг бир тюрлю азапда шулай языкъ яшадыкъ.

Хан. Сонг нечик сиз мени аранымы чыкъдыгъыз?

Къарачач. Биз аранынгъызгъа чыкъмадыкъ.

Ажий. Бу улан айтды чы ону.

Къарачач. Ач болуп биз там-ташны гемире эдик, чокъуй-чокъуй бир аз ер эмирилди. Тавушлар гелди. Башында, къоркъдукъ. Сонг чу, англап, сюювндюк. Оьзюбюзню билдирме къоркъдукъ. Къолларыбызны сугъуп, ачлыкъдан азыкъ излеп хармандыкъ.

Эрке. Къысгъача айтгъанда, сонг хурманы ашап къандыкъ.

Къарачач. Не къаршы гелсе, шону ашадыкъ. Муна шулай яшадыкъ.

Умалат. Айт, хан, энди, дагъы не этсин булар? Буланы еринде буса ким де урлар.

Къарачач. Энди сизден тилевюбюз — оьльтюрмегиз бизин.

Ажий. Ата-аналарыбызгъа да къайтарып йибермегиз бизин. Болайыкъ азбарынгда къаравашынг.

Къарачач. Кёп гёрме бизге бир гесек ашынг!

Хан.

Сиз не бажарасыз, азбарда къойма?
Къаныгъызны ичсем де болмас эдим тойма!
Азап этдигиз, кёп зар этдигиз.

Ажий. Амалсызлыкъ шулай болма борчлу эте…

Къарачач. Гёресиз, баш уруп сизге тилете. Ханны гючю аз тюгюл, гечип къойса да нете?

Ажий. Мен тикме тиксем, иш этсем, гийген къайтармас. Бир йымыртгъа, къашыкъ майдан аш этсем, ашагъан ач болмас. Аш этермен, иш этермен. (Вазир ойлаша, гьасиретлене).

Къарачач.

Айып болса да, мен айтайым энди,
Къыз табарман юзюнде мингли,
Дюньяда болмасдай оьзюне тенгли.
Табарман ай мангалайлы улан,
Гьар ягъындан бютюн болур инсан,
Оьзюдей табулмас къыдыргъан булан.

Хан.

«Улан табарман ай мангалайлы»,
«Къыз энгинде мингли»,
«Дюньяда болмасдай оьзюне тенгли»!..
Англадыгъызмы сиз де, азиз ойчулар,
Янгылмай бусам шолай дедилер, шулар.

Эрке. (Ялынып, бозарып). Сёзюнгню гери ал, оьльтюрме, ханым. Буланы магъа бер, кёп исинди, жаным.

Хан. (Ачывлу). Сёзюнгню гери ал!

Вазир. Магъа къой.

Къади. Сайки, янгыз муну жаны исинди!

Умалат. Ойлашыгъыз, хан, булар сизин бабыгъыз.

Эрке. Оьзюгюзге къолай бир ёл табыгъыз!

Къади. Ханыбыз авлетсизликден болгъан амалсыз.

Вазир. Ярармы къалма ахырсыз, алсыз.

Ажий. Гечигиз, хан, этмегиз гъалсыз!

Къарачач. Къавшалдыкъ, тынчаймай, кёп заман ялсыз.

Хан.

Айтгъаным, Къади, арттъа салынмагъан,
Оьмюрюмде сёзюм гери алынмагъан.

Вазир. Илмуну денгизи Къадибиз бар.

Эрке. Ол сюйсе, озокъда, огъар да ёл табар.

Къади.

Гюнагьлы экевню табып оьльтюрербиз,
Сёзюнгню ерине биз этдирербиз.

Умалат. Ярай буса, изну бер, гетейим, хан! Яда буюр, не къуллукъ этейим, хан?

Хан.

Эсигизде болсун буса этген дыгъарыгъыз,
Туругъуз, къайтыгъыз, барыгъыз!
Сакъланыгъыз сиз Тайсыз ханны азабындан,
Ер, кёк титрейген оьзюню къазабындан.

Къарачач. Гечгендей гечилсин, сав болсун, хан!

Ажий. Къаялардай уллу тав болсун хан!

Эрке. Чечекли гёкчек бав болсун хан!

Перде