м. 1. рел. жагьеннем; 1. перен. азап.
межд. 1. (выражает боль, испуг) ай; «ай!» — закричала девочка, увидев мышь къыз яш чычкъанны гёрюп, ай! деп къычырды; 1. (выражает упрёк, недовольство) огь; ай, как плохо! огь, не ямандыр!
м. ар (майдан оьлчев — 100 кв. м).
межд. ва; ау! Али! ва! Али!
межд. 1. (выражает удивление, восхищение, порицание) огь; ах, как это красиво! огь, не аривдюр бу!; ах, ты подлец! огь, сен яравсуз!; 1. (выражает боль, горе, сожаление) ай; ах, как больно! аи, не авурта!
союз 1. противит. буса, амма; Али работал, а его дети играли Али ишлей эди, ону яшлары буса ойнай эди; хотя смолоду он был слабого здоровья, а прожил восемьдесят лет яш заманындан берли ону савлугъу осал эди буса да, амма сексен йыл оьмюр сюрдю; 1. присоед. да, дагъы, буса; он занят, а потому не пойдёт в театр ону иши бар, шону учун да ол театргъа бармажакъ; а из чего видно, что он прав? онуки тюз болмакъ неден гёрюне дагъы?; на горе дом, а под горой ручей тавну уьстюнде уьй, тюбюнде буса гиччи оьзен; ◊ а то ёгъесе; спеши, а то опоздаешь алгъаса, ёгъесе гечигежексен.
межд. агьа; агьа… чы (чи, чу, чю); ага, попался! агьа, тюшдюнг чю къолгъа!
м. акр (Англияда ва Америкада — 4047 кв. метрге тенг топуракъ оьлчев).
м. 1. акт, гьаракат, иш; акт агрессии елевчюлюк гьаракаты; 1. акт (бир затны токъташдырагъан документ); обвинительный акт айыплав акты; 1. театр. акт (театрда ойналагъан пьесаны инг уллу бёлюгю); пьеса в трёх актах уьч актлы пьеса; 1. (собрание) акт (охув ожакъларда шатлыкъ жыйын, торжественный жыйын).
м. гент, юрт.
частица 1. усил. гьей; Ваня, а Ваня, иди сюда! Ваня, гьей Ваня, гел мунда!; 1. вопр. гьа, гьы; что вы сказали? а? сиз не дедигиз? гьы?
авиациягъа байлавлу маънадагъы къошма сёзлени биринчи бёлюгю, мас. авиалиния авиация ёлу; авиабензин авиация бензини.
м. адат.
м. хим. азот (тюсю ва ийиси ёкъ газ, химический элемент).
м. лакълакъ къуш.
ж. 1. (плод) гьайва; 1. (дерево) гьайва терек.
межд. в знач. сказ., прост. гетейик!, гет!, бар!, гьайда!, гьайдагъыз!, юрюгюз!
прил. ал, къызыл; алые знамёна ал байракълар.
м. муз. альт (1. къатынланы яда яшланыки йимик тавуш; 1. каманчадан бираз уллу согъулагъан къыллы инструмент).
ж. араб, арап.
ж. арба.
ж. муз. ария (кёбюсю гьалда операда аккомпанемент булан бирев йырлайгъан кюй).
ж. архит. гюмез.
ж. муз. арфа (согъулагъан къыллы уьчгюл рамагъа ошашлы инструмент).
м. татавул.
м. физ. атом (химический элементни ядродан ва электронлардан къурашгъан бек увакъ гесеги).
межд. гьы, агьа; а, так вот как! гьы, олай экен!
м. аббат (1. католик, ар гишилер монастырини башчысы; 1. Францияда католик кешиш).
м. абзац, сатыр башы (текстни бир сатыр башдан экинчи сатыр башгъа ерли бёлюгю).
м. мед. аборт (яш гетерив яда гетертив).
м. абхазиялы, абхаз.
м. аванс (ахыргъы гьисап этилгинче алда берилеген акъча, мал ва ш. б.); выдать аванс аванс бермек.
частица разг. бугъай, балики; авось дойду етермен бугъай, балики етишермен;◊ делать что-л. на авось таваккаллы иш этмек, балики бажарылар деп иш этмек.
м. аврал (1. мор. гемеде бары да командасы къошулуп этеген къыстав иш; 1. перен. разг. сав коллектив бирлешип этеген къыставул иш).
м. тех. автол (нефтден алынагъан сюртюлеген май).
м. автор (бир затны этген яда язгъан гиши); автор пьесы пьесаны автору; автор проекта проектни автору
агитациягъа байлавлу маънадагъы къошма сёзлени биринчи бёлюгю, мас. агитбригада агитбригада.
м. 1. адрес; отправить в адрес министерства министерликни адресине йибермек; доставить по адресу адресине етишдирмек; 1. адрес (кагъыз язып гьюрметлев); приветственный адрес къутлав адрес.
м. бир затгъа хумар болув, гючлю гьавас; къызышыв; говорить с азартом къызышып сёйлемек.
м. айран.
м. актёр.
ж. хортма балыкъ, акула.
несов. 1. (становиться алым) къызармакъ; ал тюслю болмакъ; 1. (виднеться — о предметах алого цвета) къызыл болуп гёрюнмек.
ж. аллея, бульвар.
м. атны юрюшю (мас. къара юрюш, ёргъа ва ш. б.).
м. алмас (багьалы таш).
ж. эрик, зымых (емиши ва тереги).
ж. альфа (грек алфавитни биринчи гьарпы); ◊ альфа и омега башы ва ахыры; от альфы до омеги башындан ахырына ерли.
м. гьамар, склад.
м. физ. ампер (электрик токну гючюню оьлчевю).
ж. зоол. амёба (инг простой, микроскоп булан гёрюнеген гиччиликдеги жан).
м. ав. ангар (учакълар сакъланагъан ер).
ж. малайик.
м. анонс, билдирив (алда).
приставка, къаршылыкъны англатмакъ учун сёзню алдына къошулагъан бёлюгю, мас. антирелигиозный динге къаршы.
ж. анат. аорта (юрекден башланагъан инг уллу къан тамур).
м. харбуз.
ж. 1. арена (циркдеартистлер ойнайгъан майдан); 1. перен. майдан, иш тармагъы; на международной арене халкъара ишлеринде.
м. 1. тутув, туснакъ этив; домашний арест уьй туснакъ; 1. (на имущество) арест (судну къарарына гёре, акъчагъа ва башгъа мал-матагьгъа тиймекни гери урув).
м. аркъан.
ж. 1. армия, асгер; Советская Армия Совет Армия; Красная Армия Къызыл Асгер; 1. перен. кёп адамлар (ортакъ бир ишни айланасында бирлешген); армия безработных ишсиз турагъан кёп адамлар.
м. архив (1. эсги документлер сакъланагъан учреждение; 2. оьлген гишиден къалгъан язывлар); ◊ сдать в архив разг. архивге бермек, унутмакъ, пайдасыз гьисап этмек.
м. аршын (0,71 метрге тенг эсги рус оьлчев).
м. аскет (яшавну леззетлеринден эл чегип, гьар затдан сакъланып яшайгъан адам).
м. мин. аспид, сама таш (къат-къат болагъан къара минерал).
ж. астма, бувма аврув.
ж. астра (уллу чечеклери булангъы бахча оьсюмлюк).
ж. атака, гьужум, чапгъын; идти в атаку атакагъа бармакъ.
м. атлет (1. атлетика булан машгъул спортсмен; 1. къувватлы адам).
ж. афиша (спектакль, лекция ва ш. б. болажакъны билдирмек учун илинеген билдирив кагъыз).
авиациягъа, гьавадан учувгъа байлавлу маънадагъы къошма сёзлени биринчи бёлюгю, мас. аэростат аэростат; аэронавигация аэронавигация.
м. абажур.
м. маънасыз зат, бош зат.
м. аварлы.
ж. авария, бузулув; потерпеть аварию авария болмакъ.
ж. аварлы къатын.
м. туршу, август (ай).
ж. жан мукъам, жан базаргъа гелив; больной в агонии аврув жан базаргъа гелип тура.
прил. 1. жагьаннем…, жагьаннемни; жагьаннемде болагъан йимик, бек къоркъунчлу; аччы; адский смех аччы кюлкю; адские силы къоркъунчлу гючлер; 1. разг. гючлю, адам чыдамасдай; адский холод гючлю сувукъ; адская боль адам чыдамасдай авуртув; ◊ адский камень арх. жагьаннем таш, ляпис; адская машина белгиленген заманда партлап атылагъан савут (кумпара).
ж. 1. алфавит, алиплер; 2. (букварь) букварь, алифба китап; 3. перен. (основы) бир илмуну, бир ишни инг четимсиз кюрчюлери, алиплери.
ж. акация терек, аказия терек.
м. аккорд (бир вакътини ичинде аваз береген бир нече музыкальный тонланы бирлешивю, къошулуву).
м. акушёр (акушерлик, энечилик специалисти).
м. акцент (1. сёзню бир бувуну гётеринки айтылыв, ударение; ударенияны белгиси; 1. оьзю таза билмейген тилде лакъыр этеген гишини сёйлейген кюю).
прил. дамагькар, ачгёз.
м. альбом.
м. хим. аммиак (яман ийисли, ренксиз газ).
ж. мед. ампула (ине урмакъ учун гьазирленген дарман сакъланагъан гиччи шиша).
м. гьайкел, битик.
м. 1. анализ (бир затны тюрлю-тюрлю якъларын, хасиятларын, составына гиреген гесеклерин айры-айры алып къарамакъ булан илму ёлда ахтарыв къайдасы); анализ художественного произведения чебер произведенияны анализи; 1. анализ (бир затны составын токъташдырыв); анализ крови къанны анализи.
м. ананас (оьсюмлюк ва ону емиши).
м. анатом (анатомияны алими).
ж. ангина (тамакъ аврув).
ж. мед. анемия, аз къанлылыкъ, къарывсузлукъ.
ж. хим. анилин (ташкёмюрден болагъан тюссюз яда саргъылт май — боявлар этив учун къоллана).
ж. в разн. знач. анкета, анкет.
м. аноним (оьзюню атын яшыргъан автор).
ж. гёнгюлсюзлюк, салпулукъ.
м. апогей (1. астр. Айны орбитасыны Ерден инг йыракъ точкасы; 1. перен. бир гьалны инг де оьр даражасы).
м. яйсан (майсан), апрел (ай).