Экинчи сагьна

(Капулетлени баву. Ромео геле.)

Ромео. Масхара этер яра алмагъа аврувгъа…

(Жульетта терезеден гёрюне.)

Токъта! Не парх чыкъды шо терезеден?
О, шол гюнтувуш! Жульетта — шавла гюн!
Тур мени къызыл алтын шавла гюнюм!
Къайгъыдан тунукъгъан гюнчю айны оьлтюр!
Шону гьашыгъыдай, шондан аривсен!
Болма дагъы шону сен гьашыгъы:
Ол сени гюллей. Аврувлу — туманлы
Шону бийивчю гийитин сен ташла!
Гьона, мени пачам, мени сюйгеним!
Огь, шол билемисе эди!… Ону авзу
Бир зат шыбышлай… Сёйлеме… Не пайда?
Англата гёзлери, — жавап берирмен…
Ёкъ! Негьакъ умутум… магъа сёйлемей
Кёкню инг ярыкъ юлдузлары гетип,
Бирдагъы къайтып гелгинче, буюргъан
Шону гёзлерине, — парх берип турма.
Не болур эди гёзлер оьрде буса,
Юлдузланы орнунда, — кёкде болса?
Азар эди шолар гёзлени ягъында.
Гюнню шавласыны алдында лампадай;
Гёзлер буса, кёкден алай лансыллап
Ярыкъ яяр эди тюпге дюньягъа:
Бютюн къушлар танг ачылды деп ойлап,
Гечеликде чарнама башлар эди.
Гьона, ол яягъын салды къолуна.
Агь, къолгъап булан сама къолчыгъына,
Яякъчыгъына тиймеге!

Жульетта. Агь!…

Ромео.

Сёйлей!
О, сёйлей, ярыкъ малайик! Башымда
Озуп авур юрюшлю булутлардан

Бар гьайран болгъан халкъны гёз алдында
Шу сырлы къарангы гече сен учуп,
Оьрню бийиклигинде токътап къалгъып,
Къанатлы кёк вакилидей къувлуйсан!

Жульетта.

О, Ромео, Ромео! Неге болдунг
Сен Ромео? Гери урул сен атынгдан,
Оьз атынгдан гери урул! Болмаса,
Мени сюймегинге сен ант эт, — сонг мен
Дагъы Капулетни къызы болмасман.

Ромео. Дагъы да тынглайымы, — сёйлейими?

Жульетта.

Тек бир атынг бизге душман чы, — тек сен
Оьзюнг де Монтекки тюгюлсен чи! Не
Монтекки? Ол къол тюгюл чю, бут тюгюл,
Бет тюгюл, не къаркъараны бир саны:
Адам гесек тюгюл!… болса башгъа ат такъ!
Недир ат? Негер биз гюч деп айтабыз?
Шогъар башгъа атны такъсакъ да, — шо ийиси!
Ромео да, — шо аты болмаса да,
Къалыр эди шо оьз аривлюгюнде.
О, ташла, ташла, Ромео атынгны, —
Гесегинг болмагъан башгъа атынга
Бар жаным булан мени ал!

Ромео.

Болсун шолай…
Сен магъа, — оьзюмню сюйгеним — дегин,
Сонг мен оьзюме бир башгъа ат тагъарман,
Ромео болман.

Жульетта.

Кимсен, къарангылыкъ
Ярашып, мени сырыма тынглайгъан?

Ромео.

Мен энни билмеймен оьзюмню атымны!
Мени атым энни, перим, магъа жиргенч…
Шол сагъа душман… Шол болса кагъызда,
Шону даимге бузуп ташлар эдим!

Жульетта.

Къулагъымда юз керен янгырмады
Эшитилеген шо тавушну сёзлери, —
Амма танышлы бек шону сёзлери!
Тюгюлмю экенсен Ромео, Монтекки?

Ромео. Не шо, не башгъасы жиргенч буса!

Жульетта. Неге гелдинг? Айт магъа, — ва не учун?…

Бу талыбыз бийик чи, минилмеслик…
Бир эсинге ал — сен кимсен!… сени оьлтюрюр
Бизинкилер шунда бир сени гёрсе! Ромео!

Ромео.

Эрсекликни эрк къанатлары булан
Мен шу талдан учдум… Гьеч къалдырырмы
Сююмню таш барулар… этегенин
Этмеге де шол оьзю бойнуна ала;
Аварам ёкъ сени халкъынг булан да!

Жульетта. Сени мунда гёргендокъ оьлтюрюрлер.

Ромео.

Эгь, шоланы оьз къылычларындан
Магъа сени гёзлеринг хаталы… Бир
Магъа сюйгюлю къара, сонг батырлыкъ
Менде оьсер, гьар душманны гери урар.

Жульетта. Аллагь сакъласын сени шолар гёрерден!

Ромео.

Гёрмегинден мени бу гече япгъан
Тек, мени сюймей бусанг, шолар мени
Гёрюп де оьлтюрсюнлер: не учун яшав?
Сени сююмюнгсюз яшап тургъунча,
Душманлардан параланмагъым яхшы.

Жульетта. Ким сагъа мунда ёл гёрсетди?

Ромео.

Сююм.
Тек шол шо ёлну излеме буюрду…
Шол магъа насигьат берди, мен — гёзлер…
Мен чи денгизчи тюгюлмен,
Йыракъ денгизни артындагъы къурудай
Менден йыракъда болсанг да, мен чыгъып
Барыр эдим сендей малны алмагъа.

Жульетта.

Бил сен, — тунлукъну маскасы яшыра
Бетимни, — болмаса сен гёрюр эдинг —
Мени шунда гечеге сёйлевюме
Сен яшыртгъын тынглагъанынг саялы,
Энглеримде къызлыкъ уят къызарыв…
Шат болур эдим, эдеп сакълап болсам,
Гери урулуп шо сёзлеримден болсам.
Тек эсен тур саламатлыкъ… Сен мени
Сюемисен? Билемен сен «дюр» дерсен.
Мен де шо сёзге инанырман. Тек сен
Ант этсенг де шондан тайма болурсан.

Айталар, — Юпитер иришхат эте деп —
Шулай сююмге бар хыянатлыкъны…
О, Ромеом! Гертилей сюе бусанг,
Тюзюн айт… Амма мен сагъа тынч тюше деп
Ойлай бусанг, — ораярман, бек сувукъ
Болурман. Юрютмек учун артымдан
Сени, гери урарман гьар айтгъанынгны,
Болмаса, гьеч этмен… Азиз Монтекким!
Мен кёп сюемен… Мен алмангыр деп
Сени эсинге гелмесин. Ёкъ, тюгюлмен!
Саламат оьзлени сакълайгъанлардан
Аминлигим мени артыкъдыр, инан!…
Тюзюн айтсам, — мен болур эдим саламат,
Сен менден изнусуз яшыртгъын
Тынгламагъан бусанг сююм дертиме…
Геч менден… Елдей алышывлукъну
Магъа ёрама. Сырымны тек сагъа
Бирден ачып къарангы гече берди.

Ромео.

Емишлерден толгъан бар тереклени
Ярыкъ этген сыйлы ай булан ант этип
Айтаман…

Жульетта.

Шо ай булан сен ант этме,
Гьар айда бир оьзюн алышдырагъан
Ай булан, — шолай болмасын сююмюнг.

Ромео. Нени булан ант этме буюрасан?

Жульетта.

Яда бирде сен ант этме, яда эт.
Магъа аявлу бир «кумирим» булан —
Сени магъа бир азиз жанынг булан —
Сонг инанарман…

Ромео. Юрегимни напсы…

Жульетта.

Ёкъ, ант этме сен къуванчым бусанг да,
Гечелик бирлигибиз магъа къайгъы…
Ол тез болгъан, бирден хапарсыз болгъан.
Тынгъан яшмын… Сонг сёйле: о да яшнай!
Азизим! Геченг яхшы болсун сени!
Сююм гюлюбюз бир ачылыр бугъай
Язны солувундагъы гёрюшмекде,
Геченг яхшы болсун! Татли юхлагъын!

Бу гьаваны солумакъ не татлидир.

Ромео. Сен мени янгыз къуванчсыз къоясан?

Жульетта.

Не къуванч ярай дагъы бу гечеде?
Гьеч алышмас сююмге сююм бермек.
Мен сююмюмню бердим тилегинче.
Тек не амал — мени дагъы берме гьеч затым ёкъ.

Ромео. Не? Сююмню къайтармагъа сюемединг?

Жульетта.

Сахаватлы болуп къайтара берме:
Тек мен гьали — сюйгениме есмен!
Сахаватлыгъым ва сени сюймегим
Денгиздей дазувсуз: сагъа мен оьзюм
Кёп берген чакъы арта меники де…
Дазувсуз сююм де, сахаватлыкъ да.

(Дигизаны тавушу эшитиле.)

Уьйден къавгъа чыкъды… Савбол, азизим!
Уьйге гелемен, буссагьат… (Ромеогъа) вёре, алышма,
Азизим Ромео!… Токъта гьали сен.
Бир нече минут… сонг мунда къайтарман.

(Гете.)

Ромео.

О, талигьим, ингде насипли гечем!
Тек къоркъаман: бу тюш сама тюгюлмю,
Тюл болмагъа бу тюш кёп-кёп ширин!

(Жульетта къайтып геле.)

Жульетта.

Бир нече сёз сагъа, азиз Ромео!
Сонг гертилей «геченгни яхшы» этермен!…
Сююмюнгню хыялы таза буса,
Мени алмагъа гертилей сюе бусанг, —
Тангала мен йиберген гиши булан
Къачан, къайда гебин къыйма бармакъны
Магъа эки сёз булан билдирерсен…
Аякъларынга оьмюрюм ташларман.
Дюньяны бир къырыйына гелирмен
Сени булан мени пачам, аявлум.

Дигиза (ичинден). Синьора!

Жульетта.

Буссагьат!… Сени оюнгда
Яман хыял бар буса, ялбараман…

Дигиза (ичинден). Синьора!

Жульетта.

Я, гелемен!… уьзейик биз
Шуну… Сонг къоюгъуз, мен оьз башыма

Къайгъырмагъа къалайым… Йиберейим
Тангала…

Ромео. Жаным булан ант этемен.

Жульетта. Юз керен сени геченг яхшы болсун! (Гете.)

Ромео.

Ол сени ярыгъынг юз керен де,
Къарангы болду. Яш мактапдан йимик
Сююм сююмге къача ва мактапгъа
Барагъан яшдай эринчек сююмдей
Тайыша.

Жульетта (янгыдан чыгъып геле).

Ромео! Неге тавушум
Сени чакъырмакъ учун, лачиним,
Къыргъыйны сюйген тавушу тюгюл!
Тек даим абур раятлыкъны
Сёйлемеге гючю ёкъ, болмаса мен,
Янгырыв юхлап турагъан анакъны
Титиретер эдим, — Ромео атынгны
Такрар эте туруп Нимфаны гьюрю
Тавушу, меникидей къарлыгъар эди.

Ромео.

Эшитемен, жаным мени чи!
Музыкадай азизимни лакъыры
Бу къарангы гечени тынлыгъында
Я гюмюш къонгуравлу сеслерин.

Жульетта. Ромео!

Ромео. Нюрюм!

Жульетта. Къачан йиберейим тангала?

Ромео. Тогъуз сагьатда.

Дигиза (ичинден). Синьорина!

Жульетта.

Йиберемен!… Сав юз йыл шо заманга!
Унутдум, — негер сени чакъыра эдим!

Ромео. Изну бер, эсинге тюшгюнче къалма.

Жульетта.

Сен къалсын деп мен эсиме алмасман,
Эсимде болур, тек сююнчлю
Сени шунда болмагъынг!

Ромео.

Болса мен къаламан,
Сен даимге унутдунг деп эсингни.
Мен оьзюм де тайдырарман эсимден

Дюньядагъы бар затны.

Жульетта.

Огь, танг къата!
Сюер эдим сени тез гетгенингни,
Тек жагь яшны къолундагъы къушчыкъдай.
Бир огъар талпынма къоюп, сонг тартып
Бутуна байлангъан чилле йип булан, —
Эркинлигин есир къушчыкъны гюллей!

Ромео. Агь, не сюе эдим шо къушчыкъ болмагъа!

Жульетта.

Шону мен де сюер эдим, азизим!
Тек сагъа ошатыр эдим оьлгюнче!
Савбол! Геченг яхшы болсун, аявлум!
Алай айрылышны сагъышы ширин,
Гьатта, танг къатгъынчагъа «Геченг яхшы
Болсун» — деп къуру такрар этер эдим!

(Гете.)

Ромео.

Рагьат юху япсын кирпиклерингни!
Парахатлыкъ тюшсеюн хас юрегинге!
Сюер эдим юху, арив тюш болуп
Ичинге сени гирмеге даимге.
Гьали устаз атамны гьужрасына
Барайым леззет сырымны чечмеге…
Яхшы насигьат ва кёмек алайым.

(Гете.)